Irak'a İthal Demokrasi Yaramadı

Irak'ta Mart 2010 seçimlerinin üzerinden altı ay geçti; en çok oyu alan Allavi listesi ile mevcut Başbakan Maliki arasındaki anlaşmazlık nedeniyle hükümet hâlâ kurulamadı.

7 Mart'ta yapılan seçimlerde İyad Allavi'nin liderliğindeki Irakiye listesi 91 sandalyeyle ilk sırada yer aldı; Başbakan Nuri el-Maliki'nin Hukuk Devleti Koalisyonu 89 sandalyede kaldı. Maliki sonuçları tanımayarak Bağdat'ta oyların yeniden sayılmasını istedi; sayım sonuçları değiştirmedi. Anayasaya göre hükümeti kurma görevi meclisteki en büyük bloğa veriliyor; ancak Maliki, seçim sonrası kurulan blokların da bu kapsamda sayılması gerektiğini savunuyor ve Federal Yüksek Mahkeme'den bu yönde bir yorum kararı aldı.

Ortadoğu basınında yer alan değerlendirmeler, krizin yalnızca sandalye hesabından kaynaklanmadığını; 2003 işgali sonrasında kurulan siyasi düzenin, iktidarın seçimle el değiştirmesi kültürünü henüz yerleştiremediğini vurguluyor. Maliki'nin işgal öncesinde sürgünde yaşadığı ve devlet yönetimi deneyimi olmadan başbakanlığa geldiği hatırlatılıyor.

Anayasal çerçeve

2005 Irak Anayasası, cumhurbaşkanının seçimden sonra meclisteki en büyük bloğun adayını hükümeti kurmakla görevlendirmesini ve adayın 30 gün içinde güvenoyu almasını öngörüyor; ancak bu sürelerin aşılması hâlinde ne olacağına ilişkin açık bir yaptırım yok. Federal Yüksek Mahkeme'nin "en büyük blok" yorumu, seçim sonrası ittifakları da kapsayınca süreç fiilen kilitlendi. Kürt partileri ve Sadr hareketi, iki tarafın da ihtiyaç duyduğu çoğunluk için pazarlık masasında.

ABD'nin muharip birliklerini Ağustos sonunda çekmeyi planladığı bir dönemde hükümetsizliğin uzaması, güvenlik ve petrol gelirlerinin paylaşımı konusundaki belirsizliği de artırıyor.