Üç İl Daha Büyükşehir Olacak

İçişleri Bakanı Beşir Atalay, nüfusu yasal ölçütleri karşılayan illerin büyükşehir yapılması için çalışma yürüttüklerini açıkladı. Şanlıurfa, Malatya ve Denizli'nin büyükşehir statüsüne kavuşması gündemde.

Şanlıurfa'da sivil toplum kuruluşlarıyla yaptığı anayasa referandumu toplantısında kente ilişkin bir soruya yanıt veren Atalay, "Nüfusu o kriterleri karşılayan illeri büyükşehir yapma yönünde bir çalışmamız var" dedi. Bakan, Şanlıurfa'nın büyükşehir olması için gerekli hazırlıkların sürdüğünü ve düzenlemenin yeni yasama yılında Meclis'e sunulmasının planlandığını söyledi.

Yasal ölçüt: 750 bin nüfus

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'na göre bir ilde büyükşehir belediyesi kurulabilmesi için belediye sınırları içindeki nüfusun 750 bini aşması ve fiziki yerleşim bakımından bütünlük bulunması gerekiyor. 2009 adrese dayalı nüfus kayıt sistemi verilerine göre Şanlıurfa merkez nüfusu bu eşiğe yaklaşmış durumda; Malatya ve Denizli'de ise merkez nüfusu eşiğin altında kaldığı için kanunda değişiklik yapılması gündeme gelebilir.

Türkiye'de hâlen 16 büyükşehir belediyesi bulunuyor. Son olarak 2004'te çıkarılan düzenlemeyle çeşitli illerde büyükşehir sınırları genişletilmiş, büyükşehir belediyesi olmayan illerde ise il özel idareleri ve belde belediyeleri hizmet vermeye devam etmişti.

Büyükşehir olmak ne getiriyor?

Büyükşehir statüsü, genel bütçe vergi gelirlerinden daha yüksek pay, ulaşım, altyapı ve planlama yetkilerinin tek elde toplanması ve itfaiye, zabıta gibi hizmetlerde ölçek avantajı sağlıyor. Buna karşılık ilçe belediyelerinin yetkilerinin bir bölümü büyükşehire geçiyor; belde belediyelerinin kapatılması ya da mahalleye dönüştürülmesi de tartışılan konular arasında.

Yerel yönetim hukukçuları, statü değişikliğinin yalnızca nüfusa değil, sunulacak hizmetin niteliğine göre belirlenmesi gerektiğini belirtiyor. Hükümet kaynakları ise uzun vadede il sınırlarının tamamını kapsayan bir büyükşehir modelinin de değerlendirildiğini aktarıyor. Düzenlemenin takvimi, 12 Eylül referandumunun ardından netleşecek.