Adıgüzel MYO'da Türkçe Öğretimi Merkezi Yönetmeliği Yayımlandı

Ataşehir Adıgüzel Meslek Yüksekokulu bünyesindeki Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin amaçlarını, faaliyet alanlarını ve çalışma usulünü belirleyen yönetmelik, 18 Ekim 2026 Pazar günü 33404 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Yönetmelik, yüksekokulun Türkçeyi yabancılara ve yurt dışındaki Türk uyruklulara öğretmeye yönelik çalışmalarına idari bir çerçeve çiziyor.

Resmî Gazete'de ne yayımlandı?

Düzenleme, Resmî Gazete'nin yönetmelikler bölümünde, Ataşehir Adıgüzel Meslek Yüksekokulu imzasıyla yer aldı. Metin iki bölümden oluşan bir yapıya sahip: ilk bölüm amaç, kapsam, dayanak ve tanımları içeriyor. İkinci bölüm merkezin amaçlarını ve faaliyet alanlarını sıralıyor. Bu haber, yayımlanan metnin ilk altı maddesine dayanıyor. Yürürlük, yürütme ve yönetim organlarına ilişkin hükümler için resmî sayfadaki tam metne bakmak gerekiyor.

Birinci madde yönetmeliğin amacını, merkezin amaçlarına, faaliyet alanlarına, yönetim organlarına, bu organların görevlerine ve çalışma şekline ilişkin usul ve esasları düzenlemek olarak tanımlıyor. İkinci madde kapsamı aynı başlıklarla sınırlıyor. Dördüncü maddedeki tanımlar arasında merkez, meslek yüksekokulu, müdür, mütevelli heyet, yönetim kurulu ve yüksekokul müdürü yer alıyor.

Okulun yapısı da önemli. Ataşehir Adıgüzel Meslek Yüksekokulu, Adıgüzel Eğitim Kültür Araştırma Yardımlaşma ve Sağlık Vakfı tarafından kurulmuş bir vakıf meslek yüksekokulu. Tanımlar arasında mütevelli heyetin sayılması, merkezin bir vakıf yükseköğretim kurumunun bünyesinde kurulduğunu gösteriyor.

Merkezin amaçları neler?

Yönetmeliğin beşinci maddesi merkezin amaçlarını yedi bentte sayıyor. Bunları kendi ifademizle şöyle toplayabiliriz:

• Başta Türkçe olmak üzere dil öğrenme ve öğretme yöntemlerini geliştirip uygulamak.
• Türk kültürünün çevre kültürlerle dil ve edebiyat ilişkilerini araştırmak, bu alanda bilimsel, kültürel ve sanatsal etkinlikler yapmak.
• Yükseköğretimde okumak üzere yurt dışından gelecek uluslararası öğrencilere Türkçe öğretmek.
• Yabancılara Türkçe öğretmek üzere Türkiye'den yurt dışına gidecek öğretim elemanlarının yetişmesini sağlamak.
• Ulusal ve uluslararası kurumlarla iş birliği yapıp ortak projeler hazırlamak.
• Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılacak ders araç gereçleri ve yayınlar hazırlamak.
• Dil öğretimi ve öğreniminde disiplinler arası çalışmaları desteklemek.

Yedinci amaç ayrıca, ilgili mevzuat hükümleri kapsamında Türkiye'de ve yabancı ülkelerde Türkçe öğretimine ilişkin sınavlar yapmayı da kapsıyor. Metinde sınav yetkisinin "ilgili mevzuat hükümleri" çerçevesinde kullanılacağı belirtiliyor. Yani merkezin sınav yapma yetkisi, yönetmelikle tek başına sınırsız genişlemiyor.

Faaliyet alanları: şube açma ve yöntem geliştirme

Altıncı madde faaliyet alanlarını düzenliyor. İlk bentte merkez, yurt içinde ve yurt dışında Türkçe öğretimi yapabilecek. Bu amaçla yurt içinde ve dışında, ilgili mevzuat hükümlerine göre şube de açabilecek. Hedef kitle olarak yabancı uyruklular, yurt dışında yaşayan Türk uyruklular ve diğer istekliler sayılıyor.

Sonraki bentler daha çok akademik ve teknik işleri anlatıyor. Merkez, meslek yüksekokulundaki Türkçe öğretimi programlarında kullanılan yöntemleri geliştirmek için çalışacak. Türkçe ile yabancı diller arasında karşılaştırmalı çalışmalar yürütecek, ölçme ve değerlendirme araçları geliştirecek. Bir başka bent, üniversiteler arası iş birliği protokolleri kapsamındaki faaliyetlere ilişkin, ancak bu bendin devamı elimizdeki metinde kesildiği için içeriğini aktarmıyoruz.

Hukuki çerçeve: 2547 sayılı Kanun ve yönetmelik hiyerarşisi

Yönetmelik, madde 3'e göre 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendi ile 14 üncü maddesine dayanıyor. Aynı dayanak, okulun daha önce yayımlanan merkez yönetmeliklerinde de kullanılmıştı. Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği 2 Mayıs 2021 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştı ve Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği 18 Nisan 2021 tarihli Resmî Gazete'de çıkmıştı. Yeni metin böylece okulun üçüncü merkez yönetmeliği olarak aynı kalıba oturuyor.

Kanun, uygulama ve araştırma merkezini bir tanımla ele alıyor. Bu tanıma göre merkez, yükseköğretim kurumlarında eğitim öğretimi desteklemek amacıyla uygulama ve araştırmaların sürdürüldüğü bir yükseköğretim kurumu sayılıyor. Merkezin kendi yönetmeliği ise bu çatının içinde kalarak iç işleyişi düzenleyen ikincil bir mevzuat niteliği taşıyor. Yönetmelik kanuna aykırı hüküm getiremez. Çelişki halinde kanun ve üst normlar esas alınır.

Uygulamada ne değişir?

Yönetmelik, tek başına yeni bir hak ya da yükümlülük doğurmuyor. Bir kurum içi birimin kuruluş ve işleyiş usulünü belirliyor. Bununla birlikte merkezin hedef kitlesi geniş: yabancı uyruklular, yurt dışında yaşayan Türk uyruklular ve diğer istekliler. Türkçe öğrenmek isteyen bu kişiler, merkezin programları, ücretleri ve kayıt koşulları hakkında yüksekokulun resmî duyurularına bakmalı. Bu ayrıntılar yönetmeliğin ilk maddelerinde yer almıyor.

Şube açma yetkisinin "ilgili mevzuat hükümlerine göre" kullanılacağı belirtildiği için, yurt dışında şube açılması halinde o ülkenin ve Türkiye'nin ilgili düzenlemeleri de gündeme gelecek. Bu konuda yönetmelik metninden bir ayrıntı çıkarmak mümkün değil.

Süreç bundan sonra nasıl işler?

Yönetmelik Resmî Gazete'de yayımlandığı için kamuoyuna duyurulmuş sayılıyor. Yürürlük tarihi ve yürütme maddesi, tam metindeki son hükümlerde bulunuyor. Merkezin müdürü ve yönetim kurulu, yönetmeliğin organlara ilişkin maddelerinde belirlenen usulle oluşturulacak. Bu hükümleri okurların resmî sayfadan doğrudan incelemesi gerekiyor.

Yönetmelikler idari düzenleyici işlem olduğu için, hukuka aykırı olduğunu düşünen ilgililer idari yargıda iptal davası yoluna başvurabilir. Dava süresi ve usulü için İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ilgili hükümlerine bakılmalı. Yükseköğretim mevzuatında değişiklik olması halinde yönetmelik de aynı usulle, yine Resmî Gazete'de yayımlanarak değiştirilir.