Azerbaycan Başörtüsü Yasağını Eleştiren 4 Kişiye Sosyal Medya Soruşturması

Türkiye'de, Azerbaycan'daki başörtüsü yasağını sosyal medya paylaşımlarıyla eleştiren dört kişi hakkında soruşturma başlatıldığı, 28 Ekim 2026'da DW Türkçe'nin X paylaşımıyla duyuruldu. Paylaşımda, soruşturma kapsamındakiler arasında Köklü Değişim Medya yöneticilerinin de bulunduğu belirtildi. Aynı gelişmeyi 27 Ekim 2026 tarihli başka haber kuruluşları da gözaltı ve ifade işlemleri üzerinden aktardı. Kimse hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı yok ve masumiyet karinesi geçerli.

Azerbaycan başörtüsü yasağını eleştiren dört kişiye ne oldu?

Haberlere göre dört kişiden ikisi gözaltına alındı, biri ifadeye çağrıldı. Köklü Değişim Medya'nın İstanbul Temsilcisi 26 Ekim 2026 akşamı İstanbul'da sosyal medya paylaşımları gerekçesiyle gözaltına alındı. 27 Ekim sabahı ifadesinin ardından serbest bırakıldı. Aynı kuruluşun Hatay Temsilcisi ise 27 Ekim sabahı evinden gözaltına alındı. Bir haber sitesi, son bilgiye göre bu kişinin gözaltında olduğunu aktarıyor.

Ankara'da bir aktivist, Ankara Emniyet Müdürlüğü tarafından ifadeye çağrıldı. Bir haber sitesine göre Ankara'da bir kişi daha ifade verip serbest kaldı. Bu tablo haberler arasında bazı ayrıntılarda farklılaşıyor. Dört kişinin kimliği ve her birinin güncel durumu resmî bir açıklamayla netleşmiş değil. Bu haberde kişiler unvanlarıyla anılıyor.

Soruşturmada hangi suçlamalar gündemde?

Suçlama haberlerde birbirinden farklı aktarılıyor. Birkaç haber sitesi soruşturmanın "yabancı devlet büyüğüne hakaret" suçlamasıyla yürütüldüğünü yazıyor. Başka bir haber ise DW'nin haberine atıfla, anayasal düzeni zorla değiştirmeye yönelik aleni çağrı, dinî nefret ve düşmanlığı şiddet yoluyla kışkırtma ve dinî aşırılığı teşvik eden materyalleri hazırlama ve yayma suçlamalarını aktarıyor. Bu iki anlatım örtüşmüyor. Savcılık tarafından kamuoyuna yapılmış ayrıntılı bir açıklama tespit edilemedi.

Bu nedenle haberde tek bir TCK maddesi gösterilmiyor. Yabancı devletlerle ilişkilere karşı suçlar Türk Ceza Kanunu'nda ayrı bir bölümde düzenleniyor. Ancak bu olayda hangi maddenin uygulandığı ve ilgili maddenin güncel metni resmî kaynaktan doğrulanamadı. Yabancı devlet başkanına yönelik sözlerin hangi koşullarda suç sayılacağı, soruşturma ve kovuşturmanın hangi şartlara bağlı olduğu dosyanın seyrine göre belli olacak.

Paylaşımların arka planı ve Azerbaycan'ın işlemleri neler?

Haberlere göre Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı 21 Ekim 2026'da yayımladığı kararla 31 Türk vatandaşının ülkeye girişini yasakladı. İstanbul Temsilcisi bu isimler arasında yer alıyordu. Bir haber sitesinin aktardığına göre Azerbaycan Başsavcılığı da 19 Ekim 2026'da Türkiye'de yaşayan yedi kişi hakkında gıyabi tutuklama kararı aldığını ve uluslararası arama başlattığını duyurmuştu. Bu isimler arasında Köklü Değişim yazarlarından biri de gösteriliyor.

İstanbul Temsilcisi'nin sosyal medyada Azerbaycan Cumhurbaşkanı için sert ifadeler kullandığı, Azerbaycan Başkonsolosluğu önündeki açıklamasında da benzer bir nitelemeye başvurduğu aktarıldı. İfadesinde sözlerini siyasi eleştiri olarak tanımladığı bildirildi. Bir siyasetçi, Hatay Temsilcisi'nin gözaltını diğer işlemlerle ilişkilendirip Bakü yönetiminin Türkiye'ye bir liste verip vermediğini sordu. Bakü'nün Türk makamlarına böyle bir liste verdiğine dair doğrulanmış bir bilgi yok.

Köklü Değişim, haberlerde Hizb-ut Tahrir'in Türkiye'deki medya organı olarak anılıyor. Bu nitelemenin hukuki bir değerlendirmeye konu olup olmadığı belli değil ve bu haber o nitelemeyi doğrulamıyor.

Gözaltı ve ifade sonrasında süreç nasıl işler?

Soruşturmayı cumhuriyet savcılığı yürütür. İfade sonrasında şüpheli serbest bırakılabilir, adli kontrol tedbiri uygulanabilir ya da tutuklama talebiyle sulh ceza hâkimliğine sevk edilebilir. Soruşturmanın sonunda savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir veya iddianame düzenleyerek dava açabilir. Gözaltı kararına itiraz, sulh ceza hâkimliğine yapılır (CMK 91/5). Tutuklama ya da adli kontrol kararı verilirse itiraz süresi kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftadır. Dilekçe kararı veren sulh ceza hâkimliğine verilir ve itirazı yargı çevresindeki asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler (CMK 268).

Haberlerde adli kontrol ya da tutuklama kararı bildirilmedi. İfade sonrası serbest bırakılmak, soruşturmanın kapandığı anlamına gelmez. Dosya savcılıkta açık kalabilir.

Konu neden ifade özgürlüğü tartışmasıyla birlikte izleniyor?

Dosya iki başlıkta okunuyor: yabancı bir devletin yönetimine yönelik eleştirinin cezalandırılabilirlik sınırı ve bir devletin uygulamasını eleştiren kişilerin, o devletin tutumuyla bağlantılı biçimde işlem görüp görmediği. İkinci başlık henüz iddia ve soru düzeyinde. DW'nin haberinde, 29-30 Ekim 2026'da Ankara'da yapılacak Türk Devletleri Teşkilatı zirvesine Azerbaycan Cumhurbaşkanı'nın katılımının belirsizliğini koruduğu da belirtiliyor. Dosyada kesinleşmiş bir yargı kararı ya da emsal Yargıtay veya Anayasa Mahkemesi kararı bulunmuyor.

Soruşturmanın kapsamı, şüphelilerin sıfatı ve suçlamaların hukuki nitelemesi savcılığın yapacağı açıklamayla ya da dava açılırsa iddianameyle netleşecek.