15 Yaş Sınırı Sosyal Medya: Yaş Doğrulama ile Ne Değişti?

Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı'nın hazırladığı yönetmelik, 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Metin, sosyal ağlarda 15 yaş altına hizmet verilmesini engelleyen yaş doğrulama sistemini, 15 yaşını doldurmuş çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmeti ve ebeveyn kontrol araçlarını düzenliyor. Yönetmelik 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girecek.

Yönetmelik neyi düzenliyor?

Resmî Gazete'de yayımlanan metnin adı, "Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik". NTV, Hürriyet, Bianet ve DonanımHaber yayımı aynı gün haberleştirdi. Habere göre düzenleme, Türkiye'den erişilebilen yerli ve yabancı sosyal ağ sağlayıcılarını kapsıyor. Hangi uygulamaların kapsama gireceğine dair resmî bir liste ise bu haberin hazırlandığı tarihte yayımlanmış değil.

Temel kural şu: Sosyal ağ sağlayıcılar 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Hesap açma talebinde kullanıcının 15 yaşın altında olduğu anlaşılırsa talep onaylanmayacak.

Yaş doğrulama nasıl yapılacak?

Basında yer alan yönetmelik içeriğine göre doğrulama, kullanıcının e-Devlet Kapısı üzerinden Siber Güvenlik Başkanlığı'nın hizmetiyle ürettiği bir "yaş doğrulama belirteci" ile yapılacak. FokusPlus ve dijitaliyidir'in aktardığına göre belirteç ad, doğum tarihi, T.C. kimlik numarası ya da kullanıcı adı gibi kişisel veri taşımayacak, yalnızca 15 ve 18 yaş eşiklerini gösterecek. Bu ayrıntı tek bir haber kaynağından aktarıldığı için okurun yönetmelik metnini doğrudan kontrol etmesi yerinde olur. Bianet'e göre yönetmeliğin 12. maddesi belirteçin teknik yapısının ve içerdiği bilgilerin Siber Güvenlik Başkanlığınca belirlenmesini öngörüyor.

Takvim iki kademeli. Yeni hesaplarda doğrulama 1 Kasım 2026'dan itibaren uygulanacak. Mevcut hesaplarda doğrulamanın 31 Mart 2027'ye kadar tamamlanması gerekiyor. Bu tarihe kadar 15 yaşın altında olduğu belirlenen kullanıcıların hesapları kapatılacak. Bazı haberlerde bu işlemin "bilgilendirme yapılarak" gerçekleşeceği belirtiliyor. Usulün ayrıntıları için yönetmelik metnine bakmak gerekiyor.

15-17 yaş grubuna özgü kurallar

Yönetmelik, 15 yaşını doldurmuş çocuklar için ayrıştırılmış bir hizmet modeli getiriyor. NTV'nin aktardığına göre bu kullanıcıların hesapları varsayılan olarak gizli olacak, bu hesaplarda canlı yayın açılamayacak ve kişiselleştirilmiş reklam gösterilmeyecek. Bianet ise 15-17 yaş grubunda sonsuz kaydırma özelliğinin de yasaklandığını yazıyor. Platformlar bu kapsamda aldıkları tedbirleri kendi internet sitelerinde yayımlamak zorunda.

Hukuki dayanak: 5651 sayılı Kanun ek 4. madde

Yönetmeliğin dayanağı, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Kanunu'nun ek 4. maddesi. Kanun, 7578 sayılı Kanun'la değiştirildi. Bu kanun 22 Nisan 2026'da kabul edildi ve 1 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Kanundaki yürürlük tarihi 1 Kasım 2026.

Ek 4. maddenin yedinci fıkrasına göre sosyal ağ sağlayıcı, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz ve bunun önlenmesi için yaş doğrulama dâhil gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Aynı maddede, 15 yaşını doldurmuş çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet için tedbir alınması ve bunların sağlayıcının internet sitesinde yayımlanması da öngörülüyor. Yirminci fıkra ise sağlayıcıya açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sunma yükümlülüğü getiriyor.

Basındaki aktarıma göre yönetmeliğin 11. maddesi, ek 4. maddenin yedinci, yirminci ve yirmibeşinci fıkralarına dayanarak yükümlülüklere uyulmaması halinde yaptırımların uygulanmasına, tebliğine ve itiraz süreçlerine ilişkin usulleri düzenliyor. Yaptırımın türü konusunda kaynaklar ayrışıyor. FokusPlus, kurallara uymayan platformlar için ciro üzerinden ceza öngörüldüğünü yazarken, dijitaliyidir yönetmelik metninde uyumsuzluğa uygulanacak yaptırıma dair bir ifade bulunmadığını belirtiyor. Bu nedenle ceza miktarı ya da oranı bu haberde yer almıyor. Yaptırım ayrıntıları için ilgili kanun maddesi ile yönetmelik metninin birlikte okunması gerekiyor.

İFÖD'ün itirazı

İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD), yönetmeliğin yaşı ne olursa olsun her kullanıcıya e-Devlet doğrulaması getirdiğini, kanunda ise böyle bir hüküm bulunmadığını savunuyor. Bu, derneğin görüşüdür. Yönetmelik metnindeki belirteç düzeni ile derneğin yorumu arasındaki fark, ilgili düzenlemenin uygulamada nasıl işleyeceğine bağlı olarak netleşecek. Siber Güvenlik Başkanlığı'ndan bu eleştiriye yönelik bir yanıt tarama sırasında tespit edilemedi.

Süreç bundan sonra nasıl işleyecek?

Yönetmelik henüz yürürlükte değil. Bu haberin hazırlandığı 22 Ekim 2026 itibarıyla yürürlük tarihinin ertelendiğine ya da düzenlemenin iptal edildiğine dair bir habere rastlanmadı. Ancak taranan en son haber 16 Ekim tarihli olduğundan güncel durumun resmî kaynaklardan izlenmesi gerekiyor. FokusPlus'un aktardığına göre yetkililer, 1 Kasım'da bir uyum sürecinin yaşanacağını belirtmiş durumda.

Yönetmelikler idari düzenleyici işlem niteliğinde olduğundan, hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa Danıştay'da iptal davası açılabilir. Dava açma süresi mevzuatta belirlenmiş olup yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren işler. Süre konusunda resmî kaynaklarla doğrulanmış bir hesap bu haberde yer almıyor. Emsal bir mahkeme kararına da tarama sırasında rastlanmadı.

Kullanıcılar açısından ilk adım, platformların 1 Kasım'dan itibaren yapacağı doğrulama bildirimlerini izlemek. Ebeveynler için ek 4. maddenin yirminci fıkrası kapsamında sunulacak kontrol araçları, 15-17 yaş grubundaki çocukların hesap ayarlarının yönetiminde belirleyici olacak.