İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ 2022/1: Pirinç Kayda Alındı

Ticaret Bakanlığı, İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'de (2022/1) değişiklik yapan tebliği 9 Ekim 2026 tarihli ve 33395 sayılı Resmî Gazete'de yayımladı. Değişiklikle tebliğin kayda alınan eşya listesine yeni satırlar eklendi. Haberlere göre bu satırlar pirinç ve çeltik ürünlerini kapsıyor. Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.

Resmî Gazete'de ne yayımlandı?

9 Ekim 2026 Cuma günkü sayıda Ticaret Bakanlığı'nın tebliği, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın üç yönetmelik değişikliğiyle birlikte yer aldı. Tebliğin birinci maddesi, 2022/1 sayılı tebliğin EK 1 numaralı "Kayda Alınan Eşya Listesi"ne, 0904.22.00.00.11 satırından sonra gelmek üzere yeni satırlar ekliyor. İkinci madde yürürlüğün yayım tarihinde başlayacağını, üçüncü madde ise tebliğin Ticaret Bakanı tarafından yürütüleceğini belirtiyor. Asıl tebliğ 24 Aralık 2021 tarihli ve 31699 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştı.

Bu haber, değişikliğin yayımından iki hafta sonra, 23 Ekim 2026'da hazırlandı. Yayım tarihinden bugüne tebliği yeniden değiştiren bir düzenleme tespit edilemedi; ancak bu konuda ayrıca kapsamlı bir tarama yapılmadı. İthalatçıların güncel metni Resmî Gazete ve Ticaret Bakanlığı kaynaklarından kontrol etmesi gerekiyor.

Hangi ürünler kayda alındı?

Eklenen satırların tam metni, bu haberin hazırlandığı sırada resmî sayfada ayrıntılı biçimde incelenemedi. Ürün kapsamı, Anadolu Ajansı ve diğer haber sitelerinin aktardığı bilgilere dayanıyor. Bu haberlere göre listeye eklenen kalemler GTİP 1006.10, 1006.20, 1006.30 ve 1006.40 numaralı pirinç ve çeltik ürünleri.

Kayıt işlemlerinin hangi ihracatçı birliği üzerinden yürütüleceği konusunda kaynaklar arasında fark var. Anadolu Ajansı ve bir başka haber sitesi yalnızca İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği'ni anıyor. Kırşehir Çiğdem'in metni ise Ege İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği'ni de sayıyor. Bu çelişki resmî metinle doğrulanamadığından, ilgililerin tebliğin Resmî Gazete'deki metnine bakması yerinde olur.

İthalatta gözetim ne anlama geliyor?

Gözetim uygulaması, belirlenen eşyanın ithalatının kayda alınmasını ve bu kayıt için gözetim belgesi düzenlenmesini içerir. Yani ürün listeye girdiğinde ithalatı yasaklanmış ya da kotaya bağlanmış olmaz. İthalatçı, ürünü getirirken ilgili birlik üzerinden kayıt sürecinden geçer ve ithalat hareketi izlenir. Bu mekanizma, damping gibi ek mali yükümlülük getiren ticaret politikası önlemlerinden farklı bir araçtır. Gözetimin amacı ithalat miktarını ve fiyat seyrini izleyebilmektir.

2022/1 sayılı tebliğin dayanak kanun maddesi bu çalışmada doğrulanamadığı için burada belirtilmedi. Benzer nitelikteki başka bir gözetim tebliğinde, gözetim belgesinin Gümrük Kanunu'ndaki gümrük kıymetine ilişkin hükümleri engellemediği ifadesi yer almıştı. Aynı hükmün bu tebliğde de bulunup bulunmadığı kontrol edilmedi.

Aynı sayıdaki ulaştırma düzenlemeleri

9 Ekim sayısında ithalat dışında üç ulaştırma düzenlemesi daha yayımlandı.

Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik'te yapılan değişiklikle istasyonların denetiminin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yürütüleceği hükmü güncellendi. Haberlere göre ihlalin niteliğine göre 17.376 TL, 43.447 TL ve 100.000 TL tutarında idari para cezası öngörülüyor. Bazı yükümlülükler "idari şart" olarak tanımlandı. Bazı aykırılıklarda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 35. maddesindeki yaptırımların uygulanmaya devam edeceği de haberlerde aktarıldı. Bu kısım yönetmelik metninden ayrıca doğrulanmalıdır.

Demiryolu Emniyet Yönetmeliği'nin 32. maddesinde idari para cezası tutarı 25.000 TL iken 411.506 TL olarak değiştirildi. İlgili kararname atfı "Kararnamenin 28/A maddesi" biçiminde güncellendi ve yetkili birim Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürü olarak belirlendi. Ulaştırma Hizmetleri Denetim Yönetmeliği'ndeki değişikliğin içeriği ise bu çalışmada doğrulanamadı.

İthalatçılar ve işletmeciler ne yapmalı?

Pirinç ve çeltik ithalatı yapan firmaların, ürünlerinin GTİP numaralarının listeye eklenen kalemlerle örtüşüp örtüşmediğini kontrol etmesi, kayıt sürecinde hangi birliğe başvuracağını resmî metinden teyit etmesi gerekiyor. Yürürlük yayım tarihi olduğundan, 9 Ekim 2026'dan sonraki işlemler için kayıt yükümlülüğü gündeme gelebilir.

İdari para cezası alan araç muayene istasyonu işletmecileri ve demiryolu işletmecileri için itiraz süresi ile başvurulacak merci, cezanın dayanağı olan kanundaki hükümlere göre belirlenir. Bu süre ve mercilerin ilgili kanun maddelerinden doğrulanması gerekir; bu haberde yazılmamıştır. Konuyla ilgili bir mahkeme kararı da tespit edilmedi.

Haber, Resmî Gazete'de yayımlanan metinlere ve Anadolu Ajansı ile diğer haber sitelerinin aktardığı bilgilere dayanıyor.