Ağırel Dosyasında Paylaşılan "Bilgi Notu": Savcı, Şüphelinin İfadesini Almadan Tutuklama Talebini Kararlaştırabilir mi?

Ev hapsindeyken 16 Ekim 2026 sabahı gözaltına alınan gazeteci Murat Ağırel'in dosyasında yeni bir tartışma başladı. Yorumcu Fuat Uğur'un sosyal medyada paylaştığı ve savcılığın hazırladığı ileri sürülen bir "bilgi notunda", Ağırel için "tutuklama sevk işlemi düşünülmektedir" yazdığı bildirildi. T24, BirGün ve Cumhuriyet'in haberlerine göre not, Ağırel ile iki şüphelinin ifadesi henüz alınmamışken kaleme alınmıştı. Peki savcı, şüpheliyi dinlemeden tutuklama talebine karar verebilir mi? Böyle bir belgenin dışarı çıkması hangi soruları doğurur?

Dosyada ne var?

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü ve malvarlığı değerlerini aklama iddiasına dayanan soruşturmada sabah saatlerinde altı kişi hakkında gözaltı kararı verildi. Aralarında Ağırel'in yanı sıra Mustafa Sarıgül'ün eski eşi Aylin Kotil ile oğulları Ömer ve Emir Sarıgül de bulunuyor. Ağırel, 10 Ekim'de fon soruşturması kapsamında ev hapsi tedbiri altına alınmıştı. Dosyanın ayrıntılarını daha önce Aylin Kotil ve Ömer Sarıgül gözaltısı ile fon soruşturmasında gazetecilere gözaltı yazılarımızda ele almıştık.

Ağırel'in gözaltı sırasında yaptığı ilk açıklama Cumhuriyet'te yer aldı: "Yapmadığım haber nedeniyle gözaltına alınmak da nasip oldu!" Paylaşılan notun gerçek bir savcılık yazışması olup olmadığı ise resmî olarak doğrulanmadı. Bu yazı hazırlanırken Başsavcılığın konuya ilişkin bir açıklamasına rastlanmadı. Aşağıdaki değerlendirme, haberlerde aktarılan içerik üzerinden yapılıyor.

Kanun sırayı nasıl kuruyor?

Ceza Muhakemesi Kanunu'na (CMK) göre gözaltına alınan şüphelinin ifadesi, 147. maddedeki güvencelerle alınır: şüpheliye isnat edilen suç anlatılır, avukat yardımından yararlanma ve susma hakkı hatırlatılır, kendisine yöneltilen şüpheleri gidermesi ve lehine olan delilleri bildirmesi için imkân tanınır. Gözaltı süresi kural olarak 24 saat; toplu suçlarda savcı bu süreyi her defasında birer gün olmak üzere üç gün daha uzatabiliyor.

Savcı ifadeyi aldıktan sonra üç yoldan birini seçer: şüpheliyi serbest bırakmak, adli kontrol talebiyle ya da tutuklama talebiyle sulh ceza hâkimliğine sevk etmek. CMK'nın 101. maddesi, tutuklama isteminin gerekçeli olmasını ve adli kontrol uygulamasının neden yetersiz kalacağını gösteren hukuki ve fiili nedenlere yer vermesini şart koşuyor. Kararı veren savcı değil hâkimdir; hâkim de şüpheliyi avukatı hazır bulunarak sorguya çeker.

İfade alınmadan "düşünülmesi" neden tartışılıyor?

Kanun, savcının iş bölümünde ön değerlendirme yapmasını yasaklamıyor. Bir savcının elindeki delillere bakarak bir şüpheli için tutuklama talep etmeyi öngörmesi, tek başına usule aykırı değil. Sorun, bu öngörünün nasıl kurulduğu ve dışarıya nasıl yansıdığıyla ilgili.

CMK'nın 160. maddesi, savcıya yalnızca şüphelinin aleyhine değil lehine olan delilleri de toplama görevi veriyor. İfade, şüphelinin kendi açıklamalarını ve lehine delillerini dosyaya koyabildiği ilk an. Sevk kararının ifadeden önce verilmiş gibi görünmesi, ifadenin bu işlevini zayıflattığı eleştirisini doğuruyor. Tutuklama nedenleri olan kaçma şüphesi ya da delil karartma tehlikesinin de somut olgularla, kişiye özgü biçimde gösterilmesi gerekiyor. Anayasa Mahkemesi, kalıp gerekçelerle verilen tutuklama kararlarında kişi özgürlüğü hakkının ihlal edildiğine pek çok bireysel başvuruda hükmetti.

Masumiyet karinesi de tartışmanın bir parçası. Anayasanın 38. maddesi, suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimsenin suçlu sayılamayacağını söylüyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, kamu görevlilerinin bir kişiyi henüz yargılanmadan suçlu gibi gösteren açıklamalarının da bu ilkeyi ihlal edebileceğini kabul ediyor.

Belgenin dışarı çıkması

CMK'nın 157. maddesi, savunma haklarına zarar vermemek koşuluyla soruşturma evresindeki usul işlemlerinin gizli olduğunu öngörüyor. Türk Ceza Kanunu'nun 285. maddesi de soruşturmanın gizliliğini alenen ihlal etmeyi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla yaptırıma bağlıyor; suçun kamu görevlisi tarafından işlenmesi cezayı artırıyor. Paylaşılan not gerçekse, kurum içi bir yazışmanın şüphelinin kendisi ve avukatı görmeden sosyal medyaya ulaşması bu açıdan da incelenmeye değer. Belgenin gerçek olmadığı anlaşılırsa, bu kez bir savcılık belgesi gibi sunulan içeriğin kaynağı sorgulanacak.

Bundan sonra ne olacak?

Ağırel ve diğer şüphelilerin ifadeleri alındıktan sonra savcılık her biri için kararını verecek. Sulh ceza hâkimliğine sevk edilirlerse hâkim tutuklama, adli kontrol ya da serbest bırakma arasında seçim yapacak. Tutuklama kararına karşı itiraz yolu açık; hak ihlali iddiası için iç yollar tüketildikten sonra Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabiliyor. Ağırel'in avukatları, paylaşılan notu itiraz dilekçelerinde ön yargı iddiasının dayanağı olarak kullanabilir. Şüpheliler hakkında iddianame düzenlenmiş değil.