Barolardan Avukata Şiddete Karşı Yasal Düzenleme Çağrısı

Barolar, 22 Ekim 2026'da yayımladıkları ortak yazılı açıklamayla avukatlara yönelik fiziki saldırıların son bir haftada arttığını belirtti ve TBMM ile Adalet Bakanlığından somut yasal düzenleme istedi. Açıklamayı Hukuki Haber 75 baronun, Van'daki yerel bir haber sitesi ise 77 baronun imzasıyla aktardı; baro sayısı kaynaklara göre değişiyor.

Barolar ne açıkladı?

Açıklama, "Avukat uyuşmazlığın tarafı değil, bağımsız savunmanın ve hukukun üstünlüğünün temsilcisidir" başlığını taşıyor. Barolar, avukatların adliyelerde ve haciz mahallerinde görev yaparken tehdit ve saldırıyla karşılaştığını, bunun yalnızca kişilere değil savunma makamına ve adil yargılanma hakkına yönelmiş bir sorun olduğunu savundu.

Metinde dört olay sayılıyor. Bunlar baroların aktardığı kayıtlara dayanıyor ve ilgili soruşturmalar henüz sonuçlanmış değil.

• 13 Ekim: Aksaray Adliyesi'nde bir avukata, davanın karşı tarafı ve beraberindeki kişi tarafından fiziksel ve sözlü saldırı yapıldığı bildirildi.
• 13 Ekim: Afyonkarahisar Adliyesi'nde duruşma salonunda bir avukata sözlü ve fiziki saldırı yapıldığı ifade edildi.
• 20 Ekim: Van Adliyesi'nde bir avukatın duruşmanın hemen ardından davanın karşı tarafındaki kişilerin saldırısına uğradığı bildirildi.
• 21 Ekim: İstanbul Küçükçekmece'de bir haciz işlemi sırasında iki avukatın, İstanbul Barosu açıklamasına göre 15-20 kişilik bir grubun saldırısına, darp ve ölüm tehditlerine maruz kaldığı belirtildi.

Bu haber, olaylara karışan kişilerin adlarını içermiyor. Saldırıya uğradığı bildirilen avukatlar da kimlik bilgileri yerine olay ve yargı süreci üzerinden anlatılıyor. İddia edilen fiillerle ilgili hiçbir kişi hakkında verilmiş bir mahkûmiyet kararı bulunmuyor ve herkes için masumiyet karinesi geçerli.

Barolar hangi düzenlemeleri istiyor?

Talepler üç başlıkta toplanıyor: avukata yönelik şiddeti önlemeye dönük somut yasal düzenlemeler, adliyelerde ve haciz mahallerinde güvenlik tedbirleri, mesleki güvenceler. Barolar ayrıca bir tutarsızlığa dikkat çekiyor. Açıklamaya göre hâkim ve savcılara yönelik benzer saldırılarda hızla koruma ve tutuklama tedbirlerine başvurulurken, avukatlara yönelik saldırılarda sanıklar çoğunlukla adli kontrolle serbest kalıyor. Metinde sağlık çalışanları için uygulanan "Beyaz Kod" benzeri bir sisteme de gönderme yapılıyor.

Bu bir talep metnidir. Araştırmada TBMM'ye sunulmuş bir kanun teklifi ya da Adalet Bakanlığından bir açıklama bulunamadı. Bir düzenlemenin yürürlüğe girmesi için teklifin TBMM'de kabul edilmesi ve Resmî Gazete'de yayımlanması gerekir.

Olayların yargı süreci nerede?

Her olayın süreci farklı aşamada. Aksaray'daki olay için son.tv, 16 Ekim tarihli haberinde şüpheliler hakkında adli işlem başlatıldığını aktardı. Küçükçekmece'deki olayda Adalet.tv, 22 Ekim'de şüphelilerin gözaltına alındığını yazdı; gözaltı sayısı ve soruşturmanın sonraki aşaması bu haberlerden anlaşılamıyor.

Van'da ise Van Barosu Başkanı, iki şüphelinin sulh ceza hâkimliğince adli kontrol şartıyla serbest bırakıldığını söyledi ve karara itiraz edeceklerini açıkladı. Afyonkarahisar'daki olaya ilişkin haberler büyük ölçüde duruşma tutanağına ve avukatın savcılığa yaptığı şikâyete dayanıyor. Bu olay için Cumhuriyet başsavcılığından ya da mahkemeden bir açıklama bulunamadı. Hiçbir olayda Adalet Bakanlığı ya da başsavcılık düzeyinde resmî bir açıklamaya ulaşılamadı; bilgiler baro ve basın kaynaklı.

Hukuki çerçeve: Hangi suçlar gündeme gelebilir?

Bildirilen fiiller genel olarak Türk Ceza Kanunu'ndaki kasten yaralama, tehdit ve hakaret suçları çerçevesinde değerlendirilir. Fiilin niteliğine göre cezayı artıran hâller ya da başka suç tipleri gündeme gelebilir. Avukatın bu tür olaylarda kamu görevlisi sayılıp sayılmayacağı tartışmalı bir konu. Bu nedenle görevi yaptırmamak için direnme gibi suçların uygulanıp uygulanmayacağını başsavcılık ve mahkemeler somut olaya bakarak belirler. Avukatlık Kanunu ise avukatlığı kamu hizmeti niteliği taşıyan serbest ve bağımsız bir meslek olarak tanımlıyor. Baroların argümanı da bu tanıma dayanıyor.

Hangi suçun oluştuğuna, savcılık soruşturma sonunda iddianame hazırlayarak ya da kovuşturmaya yer olmadığına karar vererek yön verir. İddianame kabul edilirse yargılama başlar ve mahkûmiyet ancak karar kesinleştiğinde kesin hüküm niteliği kazanır. Gözaltı, tutuklama, dava, mahkûmiyet ve kesinleşme birbirinden ayrı aşamalardır.

Adli kontrol kararına itiraz nasıl yapılır?

Van örneğinde olduğu gibi tutuklama talebinin reddedilip adli kontrolle serbest bırakma kararı verilmesi halinde taraflar itiraz yoluna gidebilir. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 268. maddesine göre itiraz süresi, kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftadır. İtiraz dilekçesi kararı veren sulh ceza hâkimliğine verilir ve itirazı, yargı çevresindeki asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler. Bu değerlendirmede bir sonraki sulh ceza hâkimliği değil, asliye ceza mahkemesi hâkimi yetkilidir. Gözaltına itiraz ise sulh ceza hâkimliğine yapılır.

Şüpheliler de bu süreçte avukat yardımından yararlanma, susma ve delillerin toplanmasını isteme gibi haklara sahip. Saldırıya uğradığını belirten avukatlar ise suç duyurusunda bulunabilir, soruşturma sonunda kendilerine verilen karara itiraz edebilir ve dava açılırsa katılan sıfatıyla yargılamaya katılabilir.

Sonraki adımlar

Çağrının karşılığı şimdilik belli değil. TBMM'de bu konuda bir teklif verilirse komisyon ve Genel Kurul aşamalarından geçmesi gerekecek. Bu arada Aksaray, Afyonkarahisar, Van ve Küçükçekmece soruşturmaları ilgili başsavcılıklarda sürüyor. Van'daki itirazın sonucu da ayrıca izlenecek. Barolar daha önce de aynı konuda TBMM'ye ve Adalet Bakanlığına başvurduklarını, taleplerinin karşılanmadığını belirtmişti.