Ortak Yazılı Sınav Kılavuzu: Türk Eğitim-Sen Dört Maddeyi Dava Etti

Türk Eğitim-Sen, Millî Eğitim Bakanlığı'nın 20 Ekim 2026'da yayımladığı Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) Uygulama Kılavuzu'nun dört maddesine karşı Danıştay'da dava açtığını 22 Ekim 2026'da duyurdu. Sendika, soru hazırlama sınırlarına ve soru bazında not girişine ilişkin düzenlemelerin önce yürütmesinin durdurulmasını, ardından iptalini talep ediyor. Danıştay'ın yürütmeyi durdurma talebi hakkındaki kararı henüz açıklanmadı.

Dava hangi maddeleri kapsıyor?

Sendikanın açıklamasına göre dava, kılavuzun "Uygulama Adımları" başlıklı bölümünün (e), (f) ve (ğ) maddelerini ile "Sınavların Değerlendirilmesi" bölümünün (a) maddesini hedefliyor. Başvuruda iki ana konu öne çıkıyor: okul genelindeki ortak sınavlar için soru hazırlama ve değiştirme sınırı ile her öğrencinin her soruya aldığı puanın sisteme tek tek işlenmesi zorunluluğu.

Dava dilekçesine ve Danıştay kayıt bilgisine bağımsız biçimde ulaşılamadı. Haberde aktarılan itirazlar sendikanın kamuoyuna yaptığı açıklamaya dayanıyor. Dava açıldığı bilgisini birden fazla haber sitesi de aktardı, ancak bunların hepsi sendikanın açıklamasını esas aldı. Resmî bir mahkeme kaydı bulunamadı.

Sendikanın itirazları neye dayanıyor?

Kılavuza göre zümre öğretmenleri okul genelindeki ortak sınavlar için en fazla iki soru hazırlayabilecek. Havuzdan çekilen sorulardan da yalnızca ikisini değiştirebilecekler. Sendika, okulların fiziki koşulları, sınıf mevcutları ve öğrenci düzeyleri birbirinden farklıyken herkese aynı sayısal sınırın getirilmesinin ölçülülük ilkesine aykırı olduğunu savunuyor. Senaryolar sisteme kaydedildikten sonra soru kaynağında ve güçlük seviyesinde değişikliğe izin verilmemesini de pedagojik esnekliği ortadan kaldıran bir kural olarak değerlendiriyor.

İkinci itiraz not girişiyle ilgili. Sendikaya göre her öğrencinin her soruya aldığı puanın sisteme işlenmesi zorunlu hale geldi. Çok sayıda şubede ders veren bir öğretmen yalnızca sınav sonuçları için yıl boyunca binlerce veri girişi yapmak zorunda kalacak. Sendika bunun ders hazırlığına ve öğrencinin gelişimini izlemeye ayrılacak zamanı azalttığını ileri sürüyor. Teknolojik altyapı farklılıklarının ve mevsimsel erişim sorunlarının hesaba katılmadığını, uygulamanın bu nedenle kamu yararına ve hizmet gereklerine uymadığını da savunuyor.

Bunlar sendikanın hukuki iddiaları. Danıştay henüz bir değerlendirme yapmadı, MEB'in davaya ilişkin açıklaması da taramada görülmedi.

MEB kılavuz ve takvim hakkında ne açıkladı?

MEB'in internet sitesindeki duyuruya ve Anadolu Ajansı'nın haberine göre kılavuz 20 Ekim 2026'da yayımlandı. Bakanlığın açıklamasına göre OYSS, Eğitim Bilişim Ağı (EBA) üzerinden yürütülecek. Sistemin 26 Ekim 2026'da kullanıma açılması, bilgilendirme ve eğitimlerin ise 19-23 Ekim 2026 arasında tamamlanması öngörülüyor. Memurlar.Net'in aktardığına göre ortak sınavlar 3-13 Kasım 2026 arasında yapılacak.

Takvim, davanın pratik önemini belirliyor. Sınavlar kısa süre sonra başlayacağı için yürütmeyi durdurma talebi, esas davadan çok daha önce gündeme gelecek.

İYUK 27: Yürütmeyi durdurma nasıl işliyor?

Sendika, davayı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 27. maddesi kapsamında açtığını belirtiyor. Bu madde, dava açılmasının dava edilen idari işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmadığını düzenliyor. Yani kılavuz, mahkeme aksine karar vermedikçe uygulanmaya devam ediyor.

Yürütmenin durdurulması için iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekiyor. İşlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararlar doğabilecek ve işlem açıkça hukuka aykırı olacak. Mahkeme isterse karar için teminat da arayabiliyor. Kararın gerekçeli olması şart. Bu şartların aranması, "yürütmeyi durdurma" talebinin kabul edilmesini esas davanın kabul edilmesinden ayırıyor. Mahkeme yürütmeyi durdurmayı reddederse, bu iptal talebinin reddedildiği anlamına gelmiyor.

Maddenin metnini ve itiraz yollarının ayrıntısını güncel mevzuat metninden okuyarak doğrulamak gerekir. Bu haberde yalnızca genel çerçeve aktarılıyor.

Süreç bundan sonra nasıl işler?

Genel usule göre Danıştay önce başvurunun şekil yönünden incelenmesini yapar. Ardından yürütmeyi durdurma istemi değerlendirilir ve davalı idareden, yani MEB'den savunma istenir. Esas hakkında karar, taraflar dilekçelerini verdikten ve dosya incelendikten sonra çıkar. Bu aşamada mahkeme iptal talebini kabul edebilir, reddedebilir veya kısmen kabul edebilir.

Kılavuzun hukuki niteliği ve davanın hangi yargı merciinde görüleceği dava sürecinde netleşecek. Sendika Danıştay'a başvurduğunu açıkladı. Kılavuzun Resmî Gazete'de yayımlanıp yayımlanmadığı doğrulanamadı. Bu soruların cevabı, görevli mahkemeyi ve itiraz yollarını etkileyebilir.

Öğretmenler ve okullar ne yapmalı?

Dava açılması kılavuzu kendiliğinden durdurmuyor. MEB'in duyurduğu takvim, aksi yönde bir yargı kararı çıkmadıkça geçerli kalıyor. Okullar ve öğretmenler, MEB'in ve il millî eğitim müdürlüklerinin yazılı duyurularını izlemeli. Danıştay'ın yürütmeyi durdurma konusunda bir karar vermesi halinde bu karar, ilgili idareye tebliğ edilerek uygulanacak. Kararın duyurusu da büyük olasılıkla Bakanlık ve sendika kanallarından yapılacak.

Bu haber yalnızca Türk Eğitim-Sen'in açıkladığı dava iddialarını ve sürecin hukuki çerçevesini aktarıyor. Kılavuzdaki düzenlemelerin hukuka uygun olup olmadığını Danıştay belirleyecek.