Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) Ne Değişti? MEB Rehber Yayımladı

Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), Ortak Yazılı Sınav Sistemi'ne (OYSS) ilişkin 'Sıkça Sorulan Sorular' rehberini 26 Ekim 2026'da erişime açtı. Rehberi Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü hazırladı; sistem Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği'nin ortak yazılı sınavlara ilişkin hükmüne dayanıyor. Bakanlığın resmî X hesabından aktardığına göre rehber, OYSS'nin amacını, eğitim kalitesi bakımından önemini ve uygulama biçimini anlatıyor.

OYSS rehberinde Bakanlık neler anlatıyor?

Rehber, OYSS'yi okul geneli ortak yazılı sınavların hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesini dijital ortamda yürütmek için geliştirilmiş bir sistem olarak tanımlıyor. MEB'in paylaşımına göre hedef, sınavların öğretim programlarındaki öğrenme çıktılarıyla uyumlu, geçerli ve güvenilir biçimde hazırlanması ve sonuçların da bu çıktılarla uyumlu analiz edilmesi.

Bakanlık, sistemin Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği ile Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği'ndeki ortak sınav ve sınav analizi hükümlerine dayandığını daha önce yayımladığı kılavuz haberinde belirtmişti. Rehber, kılavuzun ardından öğretmenlerin ve okul yönetimlerinin en sık sorduğu soruları tek metinde topluyor.

OYSS hangi sınıf ve derslerde uygulanacak?

OYSS, 2026-2027 eğitim öğretim yılında resmî ve özel ortaokulların 5, 6 ve 7. sınıflarında ile liselerin 9, 10 ve 11. sınıflarında uygulanacak. Ortaokulda Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce; lisede Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, din kültürü ve ahlak bilgisi, felsefe ve İngilizce dersleri kapsamda.

Haber kaynaklarında 7. ve 11. sınıf İngilizce derslerinde OYSS uygulanmayacağı, 8. ve 12. sınıfların ise kapsam dışında olduğu aktarılıyor. Soruların bir bölümünü zümre öğretmenleri hazırlıyor, diğerleri Bakanlığın soru havuzundan seçiliyor. Sorular açık uçlu ve beceri temelli olarak tanımlanıyor.

OYSS sınavları ve hazırlık süreci hangi takvime bağlı?

Uygulama kılavuzu 20 Ekim 2026'da yayımlandı. Bilgilendirme ve eğitimler 19-23 Ekim 2026 tarihlerinde tamamlandı; öğretmenler 26 Ekim 2026'ya kadar deneme uygulaması yapabildi. Bu tarihten itibaren okul geneli ortak sınavlara ilişkin iş ve işlemler Yeni EBA üzerinden yürütülecek.

Haberlere yansıyan takvime göre 1. dönem 1. yazılı sınavları 3-13 Kasım 2026 arasında yapılacak. Ülke geneli ortak yazılılar 11 Kasım 2026'da 6. sınıf matematik, 12 Kasım 2026'da 10. sınıf Türk dili ve edebiyatı dersinde planlandı. Mazeret sınavlarının 23-27 Kasım 2026 arasında yapılacağı bildiriliyor. Okulların kendi sınav günlerini ve ayrıntıları resmî kılavuzdan ve il/ilçe millî eğitim müdürlüklerinin duyurularından kontrol etmesi gerekiyor.

OYSS'nin hukuki dayanağı nedir?

Ortak yazılı sınavlar, 9 Eylül 2023 tarihli ve 32304 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği'nin 6. maddesinde düzenleniyor. Resmî Gazete'deki metne göre Bakanlıkça belirlenen sınıf düzeyi ve derslerden ortak yazılı sınav yapılabilir, hangi sınıf ve derslerde yapılacağı öğretim yılı başında ilan edilir. Bakanlıkça ve İlçe Millî Eğitim Müdürleri Kurulu'nca ortak yapılması kararlaştırılanlar dışındaki sınavlar ise okul genelinde ortak yazılı sınav olarak yapılır. Bu çalışmada yönetmeliğin güncel hali mevzuat.gov.tr üzerinden ayrıca doğrulanmadı.

Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği de lise düzeyinde ölçme, değerlendirme ve yazılı sınav usullerini düzenliyor. OYSS'nin bu iki yönetmeliğin çerçevesinde, sınavların dijital ortamda yürütülmesini sağlayan bir uygulama olduğu anlaşılıyor. Rehber ve kılavuz ise yönetmelik hükümlerinin nasıl işleyeceğini anlatan idari metinler niteliğinde.

OYSS kılavuzuna Danıştay'da açılan dava ne aşamada?

Eğitim-İş ve Türk Eğitim-Sen sendikaları, OYSS Uygulama Kılavuzu'nun bazı maddelerinin yürütmesinin durdurulması ve iptali için Danıştay'a dava açtığını duyurdu. Sendikaların açıklamalarına göre itirazlar, zümre öğretmenlerinin soru hazırlama yetkisinin sınırlandığı ve puanların e-Okul'a girilmesi yükümlülüğünün idari yük oluşturduğu yönünde. Bunlar sendikaların görüşleridir; Bakanlığın bu eleştirilere yanıtı araştırmada bulunamadı.

Dava açılması, düzenlemeyi kendiliğinden durdurmuyor. Uygulamanın durması için yargı kararı gerekiyor. Yapılan taramada Danıştay'ın yürütmeyi durdurma ya da esas hakkında verdiği bir karara rastlanmadı; OYSS'ye ilişkin emsal bir Danıştay kararı da bulunmuyor. Sürecin bundan sonraki adımları, yürütmeyi durdurma talebinin incelenmesi ve idarenin savunma vermesi olarak haberlerde aktarılıyor.

Veliler ve okullar OYSS'de neye dikkat etmeli?

Haber 7, OYSS adını kullanan ancak resmî olmayan bir internet sitesinin sistem açılmadan ortaya çıktığını bildirdi. Bakanlık kaynaklarının veli ve öğrencileri resmî kanalları izlemeye çağırdığı aktarıldı. Sınav takvimi, kapsam ve uygulama adımları için MEB'in internet sitesi, Yeni EBA ve il/ilçe millî eğitim müdürlüklerinin duyuruları esas alınmalı.

Okullar açısından süreç şöyle işleyecek: sınavlar 26 Ekim 2026'dan itibaren Yeni EBA üzerinden hazırlanıp uygulanacak, sonuçlar sistemde analiz edilecek. Kılavuza yönelik yargı süreci sonuçlanana ya da bir durdurma kararı verilene kadar uygulamanın yürürlükte kalması bekleniyor.