Kısmi İşletme İzni Nedir? Tersane Yönetmeliğinde Neler Değişti?

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, 28 Haziran 2015 tarihli ve 29400 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yeri Hakkında Yönetmelik'te değişiklik yapan yönetmeliği 27 Ekim 2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete'de yayımladı. Sekiz maddelik değişiklik, işletme izni belgesinin süresini ve denetimini, devir ve kiralamalarda kısmi işletme iznini, plan onay usulünü ve tesis işleticilerinin kayıt yükümlülüğünü kapsıyor.

Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yeri Yönetmeliği'nde hangi değişiklikler yapıldı?

Değişiklik yönetmeliği toplam sekiz maddeden oluşuyor ve ana yönetmeliğin 4, 7, 10, 11, 12, 14, 15 ve 18. maddelerine dokunuyor. Düzenleme Resmî Gazete'de Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı imzasıyla yönetmelik bölümünde yer aldı. Değişikliklerin bir kısmı yeni hüküm ekliyor, bir kısmı mevcut hükmü yeniden yazıyor, bir kısmı ise bent ve fıkraları yürürlükten kaldırıyor.

Bazı maddeler yalnızca küçük ibare düzeltmeleri içeriyor. Dördüncü maddenin birinci fıkrasının (h) bendine "bu tarihten önce" ibaresi eklendi. On dördüncü maddenin sekizinci fıkrasında "boy ve" ibaresi çıkarıldı. Bu iki değişikliğin uygulamadaki etkisi, ana yönetmeliğin ilgili hükümlerinin tam metniyle birlikte okunmalı.

İşletme izni belgesi ve denetim düzeni nasıl değişti?

İşletme izni belgesi artık en fazla beş yıla kadar verilebilecek. Yönetmeliğin 12. maddesinin üçüncü fıkrası yeniden yazıldı ve bu süre içinde İdarece kurulacak TDK marifetiyle tesisin en az bir kere denetleneceği hükme bağlandı. Yani beş yıllık izin süresi boyunca tesis, en az bir kez idarenin kuracağı heyet tarafından denetlenecek.

Yedinci maddedeki değişiklik de denetimle bağlantılı. İşletme izni ya da kısmi işletme iziyle faaliyet gösteren tesisin taşınmazlarında değişiklik olursa bunlar tesis organizasyonu ve yerleşim planına, varsa bağlama planına işlenecek. Taşınmaz ve kapasite değişiklikleri, bir sonraki ara denetimde veya belge talebine yönelik denetimde dikkate alınacak. Gerektiğinde işletme izni, kısmi işletme izni ve yüzer havuz işletme izni belgesi yeniden düzenlenebilecek.

Devir ve kiralamada kısmi işletme izni nasıl işleyecek?

Devir ya da kiralama gerçekleştiğinde devir alan veya kiralayan gerçek ya da tüzel kişi, tesis yetkilisi olarak işletme izni belgesine veya kısmi işletme izni belgesine başvuracak. Yüzer havuz varsa yüzer havuz işletme izni belgesi için de başvuru yapılacak. Daha önce kısmi veya işletme izni belgesi almış tesislerin devri ya da kiralanması durumunda kısmi işletme izni belgesi talep edilebilecek.

TDK'nın yapacağı denetimde yönetmelik gereklerinin karşılandığı tespit edilirse, tesis için bir defaya mahsus olmak üzere iki yıl geçerli kısmi işletme izni belgesi düzenlenecek. Gerçek veya tüzel bir kişiye ait taşınmazın devri ve kiralanması halinde de kısmi işletme izni belgesi talep edilebilecek. Aynı maddenin yedinci ve sekizinci fıkraları ise yürürlükten kaldırıldı.

Plan, belge ve kayıt yükümlülükleri tesis işleticilerini nasıl etkiliyor?

Plan işlemlerinde idarenin hazırlayacağı bir rehber esas alınacak. Yedinci maddeye eklenen dördüncü fıkraya göre tesis organizasyonu ve yerleşim planı ile bağlama planının hazırlanması, değerlendirilmesi ve onaylanması bu rehbere uygun biçimde yapılacak. Aynı maddenin birinci fıkrasındaki (e) bendi yürürlükten kaldırıldı.

Onuncu maddenin birinci fıkrasına (g) bendi eklendi. Bu bende göre, dolgu ve kıyı yapılarının uygulama projelerine uygun olarak tamamlandığına veya mevcut yapılar için vaziyet planlarının onaylandığına dair Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü'nün yazısı istenecek. Maddenin hangi aşamadaki belgeleri saydığı, ana yönetmeliğin 10. maddesinden kontrol edilmeli.

On birinci maddenin birinci fıkrasının (h) bendinde yer alan OHSAS 18001 Sağlık ve Güvenliği Yönetim Sistemi Belgesi ibaresi, TS EN ISO 45001 Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Belgesi olarak değiştirildi. İş sağlığı ve güvenliği yönetim belgesinde standart adı güncellenmiş oldu.

On sekizinci maddeye eklenen cümlelere göre tesis işleticisi, tesisinde gerçekleşecek gemi ve su araçlarının inşası, bakım-onarımı ve tadilatı ile çekek faaliyetlerine ilişkin bilgileri GSVP'ye kaydedecek. GSVP kaydı askıya alınan tesis için bilgi girişi yapılamayacak. Metinde GSVP'nin açılımı verilmediği için sistemin ayrıntıları için ilgili idarenin duyurularına bakmak gerekiyor.

Tesis işleticileri bundan sonra ne yapmalı?

İşletme izni belgesi bulunan ya da başvuru hazırlığındaki tesisler, belgenin beş yıllık azami süresini ve bu süre içindeki denetim yükümlülüğünü izin takvimlerine dikkate almalı. Devir veya kiralama planlayanlar, yeni işleticinin işletme izni ya da kısmi işletme izni belgesi için başvurması gerektiğini göz önünde bulundurmalı. Tesis organizasyonu, yerleşim planı ve bağlama planı hazırlayanlar ise idarenin hazırlayacağı rehberi takip etmeli.

Yönetmelik değişikliği, ilgili idarenin düzenleyici işlemidir. Belge, süre ve başvuru ayrıntıları için ana yönetmeliğin güncel hâli ile Resmî Gazete'deki tam metin birlikte okunmalı. Bu haber, yalnızca Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklik metnine dayanıyor. Yürürlük tarihi gibi ayrıntılar için Resmî Gazete'deki tam metne bakılmalı.