Tehlikeli Madde Taşımacılığında Üç Yönetmelik Değişti: Neler Var?

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın hazırladığı üç tehlikeli madde yönetmeliğindeki değişiklik, 17 Ekim 2026 Cumartesi günü 33403 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Karayoluyla tehlikeli madde taşıyan sürücüler, gönderenler ve taşımacılar için belge bulundurma yükümlülüğü ile idari para cezaları yeniden düzenlendi.

Resmî Gazete'de hangi düzenlemeler yer aldı?

17 Ekim 2026 tarihli, 33403 sayılı Resmî Gazete'de tehlikeli madde alanında iki yönetmelik değişikliği ayrıca listelendi: Tehlikeli Madde Taşıyan Araç ve Üstyapıların Teknik Muayeneleri Hakkında Yönetmelik ile Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik. Aynı sayıda Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Hizmetleri Hakkında Yönetmelikte yapılan değişiklik de yer aldı. Üç metin de Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlandı.

Aynı Resmî Gazete sayısında bozulabilir gıda taşımacılığı ve demiryolu mevzuatına ilişkin değişiklikler de bulunuyor. Bunların para cezası boyutunu sitede bozulabilir gıda taşımacılığı yönetmeliğine ilişkin haberde ele almıştık. Bu yazı yalnızca tehlikeli madde düzenlemelerine odaklanıyor.

Karayolu yönetmeliğinde sürücü ve taşımacı için ne değişti?

Bakanlıkça hazırlanan değişiklik, sürücülerin belge yükümlülüklerine dokunuyor. Buna göre sürücü, tehlikeli maddenin sınıfına veya taşıma şekline uygun SRC5 eğitim sertifikasını taşıma süresince yanında bulunduracak. Yayımlanan metinde, "denetim personeline ibraz etmek zorundadır" ifadesinin "taşıma süresince taşıtta bulundurur" biçiminde değiştirildiği görülüyor. Yani belgelerin yalnızca denetim anında gösterilmesi yerine, yolculuk boyunca araçta bulunması esas alınıyor.

İkinci başlık güvenlik bilgi formu. Yol kenarı denetimlerinde tehlikeli madde içeriğinin tespit edilebilmesi için taşımacı, ilgili mevzuata uygun güvenlik bilgi formunu matbu ya da dijital olarak taşıma süresince yanında bulunduracak. Dijital seçeneğin tanınması, formu telefon ya da tablet üzerinden gösterebilmeye imkân tanıyor. Bir haber sitesinin aktardığına göre güvenlik bilgi formuna ilişkin hükme aykırılıkta gönderen ve taşımacı için ayrı ayrı 4.500 TL ceza öngörülüyor.

Para cezaları konusunda Anadolu Ajansı kaynaklı habere göre yönetmelik hükümlerinin ihlali halinde 564 lira ile 63 bin 802 lira arasında para cezası uygulanacak. Ceza tablosu fiil bazında ayrışıyor: sürücü, gönderen, taşımacı, işletme ve güvenlik danışmanlığı kuruluşu için farklı tutarlar belirlenmiş durumda. Hangi fiile hangi tutarın bağlandığı için yönetmeliğin yeni metnine bakmak gerekiyor.

Güvenlik danışmanlığı ve teknik muayene yönetmelikleri

Bu iki yönetmelikteki değişiklikler, karayolu yönetmeliğine kıyasla daha teknik. Güvenlik danışmanlığı yönetmeliğinde 20. ve 21. maddelerde geçen, Kararnamenin 28. maddesine yapılan göndermeler daha genel bir "Kararname kapsamında" anlatımına çevrildi. Yani yönetmelik, atıf yaptığı kararnamenin tek bir maddesine bağlı kalmıyor. Metnin dayanak bölümü de güncellendi. Değişiklik yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.

Teknik muayene yönetmeliğinde ise 3. madde yeniden düzenlendi. AA haberine göre bu iki yönetmelikte yönetmeliklerin dayanağı olan mevzuat yeniden düzenlendi. Metinlerden yeni bir teknik muayene yükümlülüğü ya da yeni bir ceza getirildiği sonucu çıkmıyor. Yine de araç sahipleri, muayene yaptıran işletmeler ve danışmanlık kuruluşları değişen metni kendi dosyaları açısından kontrol etmeli.

Hukuki çerçeve: idari yaptırım nasıl işliyor?

Yeni karayolu yönetmeliğinin ceza maddesi, 655 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 28/A maddesine göre idari yaptırım uygulanacağını belirtiyor. Bu yaptırımlar ceza mahkemesi kararıyla değil, yetkili denetim görevlisinin düzenlediği tutanak ve idari işlemle uygulanıyor. Kabahatler Kanunu'nun genel sistemine göre idari para cezasına karşı sulh ceza hâkimliğine başvuru yolu açık. Başvuru süresi ceza karar tutanağındaki bilgilendirmeye göre hesaplanmalı, süreyi kaçırmamak için tebliğ tarihi not edilmeli.

Yönetmeliğin ana çerçevesi 2022'de çıkarılmıştı. 18 Haziran 2022 tarihli 31870 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan metin ADR kurallarını iç hukuka bağlıyor. Aynı metnin 3. maddesi, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve ADR'ye taraf olunmasına ilişkin kanuna dayanıyor. Bu yüzden yeni değişiklik, ADR'den doğan taşıma kurallarını değiştirmiyor. Belge ve ceza hükümlerini Türkiye'deki yönetmelik düzeyinde güncelliyor.

Sürücüler ve işletmeler ne yapmalı?

Sürücülerin sınıfa uygun SRC5 sertifikasının geçerliliğini, yolculuk öncesinde araçta olup olmadığını kontrol etmesi yerinde olur. Gönderenler ve taşımacılar güvenlik bilgi formunu, yüklenen maddeye uygun ve güncel hâliyle taşıtta bulundurmalı. Dijital saklayan işletmelerin, denetim sırasında telefonun şarjı ve internet erişimi gibi pratik sorunlar yüzünden formu gösterememe riskini de hesaba katması gerekir. Bu konuda ayrıntılı yorum yapılmadı, ancak kural taşıma süresince bulundurmayı öngördüğü için hazırlık işletmenin sorumluluğunda.

Ceza alan bir işletme ya da sürücü, idari para cezasına itiraz yollarını değerlendirirken tutanaktaki fiil tanımını, madde göndermesini ve tutarı yönetmeliğin yeni metniyle karşılaştırmalı.

Süreç bundan sonra nasıl işleyecek?

Üç yönetmelik de yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Yani yeni belge ve ceza hükümleri 17 Ekim 2026'dan itibaren denetimlerde esas alınabilir. Karayolu yönetmeliğini Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütüyor. Uygulamaya ilişkin açıklamalar ya da rehber duyurular ilgili genel müdürlüğün sitesinden izlenebilir.

Aynı gün Resmî Gazete'de demiryolu mevzuatında da değişiklikler yer aldı. Bunlardan biri için sitedeki demiryolu araçları tescil yönetmeliği haberine bakılabilir. Mevzuat değişiklikleri, ilgili yönetmeliğin tam metni okunmadan yalnızca haber başlıklarına göre uygulanmamalı.