Fon Tasfiyesi Teklifi Genel Kurul'da: Ara Ödeme Kimleri Kapsıyor?

TBMM Genel Kurulu'nda bu hafta, tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarına ilişkin kanun teklifi görüşülecek. Teklif, net yatırım tutarı 1 milyon TL'nin altındaki yatırımcılara bu tutara kadar, 1 milyon TL ve üzerindekilere en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılmasına imkân tanıyor. Fonlarla birlikte hareket ettiği Kurulca tespit edilenlere ise ödeme yapılmayacak.

Genel Kurul'da ne görüşülecek?

Teklif, TBMM Başkanlığına 9 Ekim 2026'da geldi ve 2/3939 esas numarasını taşıyor. Plan ve Bütçe Komisyonu teklifi görüşmeleri tamamlayarak kabul etti. Dokuz maddelik metin, SPK'nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve yasanın yayımlandığı tarihte tasfiyesi bitmemiş fonlar için özel bir tasfiye ve geri kazanım mekanizması kuruyor. Teklifin hükümleri, belirtilen fonlar dışındaki yatırım fonları için genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmuyor.

Genel Kurul, 20 Ekim Salı günü başlayacak haftada Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin görüşmelerine de devam edecek. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ise 21 Ekim Çarşamba günü Plan ve Bütçe Komisyonu'nda 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi'ne ilişkin sunuş yapacak.

Ara ödeme nasıl hesaplanacak?

Teklifin temel mantığı şöyle: Fon malvarlığı nakde çevrildiğinde tüm pay sahiplerine ödeme yapmaya yetmezse, SPK'nın belirleyeceği fonlarda ara ödeme yapılabilecek. Ara ödeme, endeksleme uygulanmadan hesaplanan net yatırım tutarını aşamayacak. Net yatırım tutarları hesaplanırken TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalaması esas alınacak.

Ara ödeme yapılırsa katılma payları hemen iade edilmeyecek, paylar nihai tasfiye sırasında iade edilecek. Komisyonda kabul edilen bir önergeye ilişkin aktarıma göre, mevcut nakit yetersizse ödemelere net yatırım tutarı en düşük olan yatırımcılardan başlanacak. Hak sahipleri, MKK ile tasfiyeden sorumlu kuruluşların kayıtlarının karşılaştırılmasıyla belirlenecek.

Kimlere ödeme yapılmayacak?

Teklifin en çok tartışılacak yönlerinden biri, ödeme dışında kalacaklara ilişkin hüküm. Piyasa bozucu eylem, bilgi suistimali veya piyasa dolandırıcılığıyla bağlantısı tespit edilen kişi ve kuruluşlara fonların tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak. Bu hüküm, fonlarla birlikte hareket ettiği Kurulca tespit edilenleri de kapsıyor.

Burada tespiti yapan merci SPK. Bu, bir ceza mahkemesi kararı anlamına gelmiyor. Ödeme yapılmaması idari bir tespite bağlı bir sonuç. Cezai sorumluluk ise ayrı ve bağımsız olarak, ilgili soruşturma ve yargılamada belirlenecek. Haklarında iddia bulunan kişiler bakımından masumiyet karinesi geçerli; hiçbir kişi yargılama sonuçlanmadan suçlu sayılamaz.

Geri kazanım ve sorumluluk düzeni

Geri kazanım hesabı, tahsil ve iade edilen tutarların TMSF nezdinde, TMSF'nin malvarlığından ayrı ve her fon bazında izleneceği özel hesap olarak düzenleniyor. SPK, tasfiye işlemleri ile denetim ve inceleme sonuçlarını dikkate alarak her fon için zarar veya kayıp tutarını, sorumluluğu bulunan gerçek ve tüzel kişileri ve sorumlu oldukları tutarları belirleyip TMSF'ye bildirecek. Zarar veya kayıptan öncelikle fonun kurucusu ve/veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu olacak.

Ceza soruşturmasıyla bağlantılı bir hüküm de var. Düzenleme kapsamındaki fonlarla ilgili soruşturmalarda Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri doğrultusunda elkoyma kararı verilebilecek. Yargılama sonunda müsaderesine karar verilen bir değerin suçtan zarar gören fonun malvarlığından çıktığı veya fon zararının karşılığı olduğu mahkemece belirlenirse, bu değer Hazineye gelir kaydedilmeyecek. Değer ilgili fona, tasfiye tamamlanmışsa geri kazanım hesabına aktarılacak. Yani müsadere edilen varlıklar, kamu geliri olmak yerine yatırımcıların alacağını karşılamak için kullanılabilecek.

Hukuki çerçeve ve süreç nasıl işleyecek?

Düzenlemede hüküm bulunmayan hallerde Sermaye Piyasası Kanunu, CMK, Bankacılık Kanunu ve ilgili diğer mevzuatın aykırı olmayan hükümleri uygulanacak. Uygulamanın usul ve esasları SPK tarafından, TMSF'nin görev alanına giren konularda TMSF'nin görüşü alınarak belirlenecek. Dolayısıyla ödeme takvimi, başvuru gerekip gerekmediği ve hesaplama ayrıntıları yasa çıktıktan sonra SPK düzenlemeleriyle netleşecek.

Komisyondan geçen teklifin yasalaşması için Genel Kurulda da kabul edilmesi gerekiyor. Genel Kurulda teklif maddeler halinde görüşülüp oylanır. Kabul edilen metin Cumhurbaşkanına gönderilir. Anayasa'ya göre Cumhurbaşkanı kanunu on beş gün içinde yayımlar ya da yeniden görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderir. Kanun Resmî Gazete'de yayımlandıktan sonra yürürlüğe girer.

Komisyon görüşmelerinde farklı değerlendirmeler de dile getirildi. Bir milletvekili, 1 milyon liranın altındaki yatırımcıların mağduriyetinin giderilmesinin önemli olduğunu, ancak teklifte küçük yatırımcıların bundan sonra nasıl korunacağına dair düzenleme bulunmadığını söyledi. Bir diğer milletvekili ise zararların telafi edilmesiyle milletin devlete ve piyasalara güveninin artacağını kaydetti.

Yatırımcılar ne yapmalı?

Teklif henüz yasalaşmadığı için bugün için yapılacak bir başvuru işlemi bulunmuyor. Etkilenen fonlarda yatırımı olanlar, SPK, MKK ve Yatırımcı Tazmin Merkezi gibi kurumların resmî duyurularını izlemeli, kendi hesap ve pay kayıtlarını saklamalı. Net yatırım tutarının nasıl hesaplandığına veya ödeme dışı bırakılmaya ilişkin işleme itiraz edilmek istenirse, hangi yolun açık olduğu uygulama düzenlemelerinden ve işlemin niteliğinden belli olacak.