Gedik Üniversitesi Engelsiz Yaşam Merkezi Yönetmeliği Değişti

İstanbul Gedik Üniversitesi'nin Engelsiz Yaşam Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliğinde yapılan değişiklik, 20 Ekim 2026 Salı günü 33406 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Değişiklik yönetmeliğin tanımlar, amaçlar ve faaliyet alanlarını düzenleyen maddelerini yeniden yazıyor. Merkezin görev tanımında hak temelli yaklaşım ve hak ihlallerinin izlenmesi öne çıkıyor.

Resmî Gazete'de ne yayımlandı?

İstanbul Gedik Üniversitesi tarafından hazırlanan yönetmelik, 20 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'nin yönetmelikler bölümünde yer aldı. Metin, 25 Kasım 2018 tarihli ve 30606 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Engelsiz Yaşam Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliğini değiştiriyor. Dört maddeden oluşan düzenleme, eski yönetmeliğin 4, 5, 6 ve 8. maddelerine dokunuyor. İlk üç madde baştan yazılmış, dördüncü madde ise yönetmeliğin 8. maddesinin birinci fıkrasını değiştiriyor.

Tanımlar maddesinde neler var?

Yeni 4. maddede danışma kurulu, merkez, müdür, rektör, üniversite ve yönetim kurulu gibi temel kavramlar sıralanıyor. Metne göre 'özel gereksinimli birey', bireysel özellikleri ile çevresel koşulların etkileşimi sonucunda eğitim, sağlık, erişilebilirlik veya toplumsal yaşama katılım alanlarında destek ve uyarlamaya ihtiyaç duyan kişi demek. Tanım, durumu yalnızca bireyin özelliklerine bağlamıyor, çevresel koşulları da hesaba katıyor.

Merkezin amacı nasıl tarif ediliyor?

Yeni 5. maddeye göre merkezin amaçları şunlar: toplumda özel gereksinimli bireyler konusunda farkındalık ve bilinç geliştirmek, hak temelli eğitim ve hizmet modelleri oluşturmak, disiplinler arası bir yaklaşımla araştırma yapmak, bilimsel toplantılar düzenlemek ve iş birliklerini geliştirmek. Maddede 'hak temelli' ifadesinin yer alması, merkezin çalışmalarının yardım yaklaşımından çok hak kavramı üzerinden kurgulandığını gösteriyor.

Faaliyet alanları genişletildi mi?

Yeni 6. maddede merkezin faaliyet alanları ayrıntılı biçimde sayılıyor. Başlıcaları şöyle:

• Özel gereksinimli bireylerin ve ailelerinin ihtiyaçlarını belirlemek; bu ihtiyaçlara yönelik değerlendirme, danışmanlık, eğitim ve destek hizmeti sunmak.
• Üniversitede kapsayıcı, erişilebilir ve destekleyici bir ortam oluşturmak; eğitim ve fiziki altyapının tüm üniversite faaliyetlerine eşit katılıma uygun hâle gelmesi için ilgili birimlerle çalışmak.
• Alanda çalışan bilim insanlarını bir araya getirmek, ortak araştırma ve projeler geliştirmek.
• Özel gereksinimli bireylerin maruz kaldığı hak ihlallerini izlemek ve raporlamak, nedenleri ile önlenmesi üzerine çalışmak, sonuçları ilgili kurumlarla paylaşmak.
• Ulusal ve uluslararası bilgi ağlarına katılmak; kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları ve yerel yönetimlerle iş birliği yapmak.
• Hakların tanıtılması ve yaygınlaştırılması konusunda politika oluşturulmasına destek vermek.
• Kongre, panel, sempozyum, seminer, çalıştay ve konferans düzenlemek; basılı veya dijital yayın hazırlamak.
• Eğitim faaliyetleri yürütmek; ön lisans, lisans ve lisansüstü programlara akademik destek vermek.

Bu liste içinde hak ihlallerini izleme ve raporlama görevi, merkezin yalnızca akademik değil, izleme niteliği de taşıyan bir işlev üstlendiğini gösteriyor.

8. madde değişikliği hakkında ne biliniyor?

Yönetmeliğin dördüncü maddesi, eski yönetmeliğin 8. maddesinin birinci fıkrasını değiştiriyor. İncelenen metin bu noktada kesiliyor ve yeni fıkranın içeriği görünmüyor. Bu nedenle fıkranın neyi düzenlediği ve yürürlük hükümleri bu haberde aktarılmıyor. Ayrıntı için Resmî Gazete'deki yönetmelik metninin tamamına bakmak gerekiyor.

Hukuki çerçeve ve sonraki adımlar

Üniversitelerin uygulama ve araştırma merkezleri, kendi yönetmelikleriyle çalışıyor. Bu yönetmelikler üniversite tarafından hazırlanıp Resmî Gazete'de yayımlanıyor. Yönetmelik hükümleri merkezin iç işleyişini, görev ve yetkilerini belirliyor. Genel olarak yönetmelik değişiklikleri, yürürlük maddesinde aksi belirtilmedikçe yayım tarihinden itibaren uygulanıyor; bu düzenlemenin yürürlük tarihi ise incelenen metinde yer almıyor.

Uygulamada merkezin yeni görev tanımına göre çalışma planını, danışma kurulunu ve yönetim kurulunu gözden geçirmesi beklenebilir. Üniversite öğrencileri, çalışanları ve aileler açısından merkezin sunacağı danışmanlık ve destek hizmetlerinin kapsamı bu çerçevede belirlenecek. Merkezin hizmetlerinden yararlanma usulleri için üniversitenin kendi duyurularına başvurmak gerekiyor.