Google Yapay Zekâ Özetleri İçin Rekabet Kurumu Tedbir Duyurdu

Rekabet Kurumu, 2 Kasım 2026 günü saat 11.00'de resmî X hesabından Google'ın yapay zekâ özetlerine yönelik bir 'adil paylaşım' tedbirini duyurdu. Kurum, kullanıcıların haber sitelerine girmeden yapay zekâ özetlerinden bilgi alabilmesinin sitelerin ziyaretçi trafiğini ve gelirlerini düşürebileceği endişesinin kendisini harekete geçirdiğini belirtti.

Rekabet Kurumu Google'ın yapay zekâ özetleri hakkında ne açıkladı?

Kurum, Google'da güncel gelişmeleri araştıran kullanıcıların artık haber sitelerine girmeden de yapay zekâ özetleri üzerinden bilgi edinebildiğini açıkladı. Paylaşıma göre bu durum, haber sitelerinin trafik ve gelir kaybı yaşayabileceği yönünde bir kaygı doğuruyor ve Kurumun işlem yapmasına yol açtı. Açıklamanın başlığında 'adil paylaşım' tedbiri ifadesi kullanıldı.

Paylaşım kısa tutuldu. Tedbirin içeriği, kimlere hangi yükümlülüğü getirdiği, ne kadar süreyle geçerli olacağı, para cezası öngörülüp öngörülmediği, karar tarihi ve karar numarası metinde yer almıyor. Bu nedenle kamuoyunda 'adil paylaşım' ifadesinin pratikte hangi mekanizmayı (ör. içerik kullanımı için ödeme, kaynak gösterme ya da yönlendirme düzenlemesi) anlattığı henüz bilinmiyor. Bu haber yalnızca Kurumun paylaşımındaki bilgilere dayanıyor.

Paylaşımdaki 'tedbir' hangi hukuki araca karşılık gelebilir?

Paylaşımda Kurulun hangi karar türünü verdiği belirtilmedi; tedbirin geçici tedbir mi, soruşturma sonunda alınacak bir önlem mi, yoksa başka bir işlem mi olduğu metinden anlaşılmıyor. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'da tedbire ilişkin iki temel düzenleme bulunuyor.

Kanun'un 9. maddesinin dördüncü fıkrasına göre Kurul, nihai karara kadar ciddi ve telafisi imkânsız zararların ortaya çıkma ihtimali varsa, ihlalden önceki durumu koruyan ve nihai kararın kapsamını aşmayan bir geçici tedbir alabilir. Aynı maddenin birinci fıkrasında ise Kurulun, Kanun'un 4., 6. veya 7. maddelerinin ihlalini tespit etmesi halinde davranışsal ya da yapısal tedbirleri nihai kararında bildireceği düzenlenmiştir. Bu tedbirlerin ihlalle orantılı olması ve ihlali etkili biçimde sona erdirecek nitelikte olması gerekir.

Hakim durumun kötüye kullanılması iddiası nasıl değerlendirilir?

Kanun'un 6. maddesi, bir veya birden fazla teşebbüsün hakim durumunu kötüye kullanmasını yasaklıyor. Büyük arama motorları ve içerik yayıncıları arasındaki ilişkiler bu madde çerçevesinde incelenebilir. Ancak Kurumun paylaşımında hangi maddenin uygulandığı yazılmadığından, 6. maddenin bu işlemin dayanağı olduğu söylenemez; bu yalnızca konunun genel hukuki çerçevesidir.

Böyle bir incelemede genellikle şu sorular önem taşır: ilgili pazarın nasıl tanımlandığı, teşebbüsün o pazardaki konumu ve haber içeriklerinin özet üretiminde kullanılmasının yayıncılar bakımından telafisi güç bir zarar doğurup doğurmadığı. Bu sorulara Kurumun vereceği yanıtlar, kararın gerekçeli metni yayımlandığında görülebilecek.

Tedbirin haber siteleri ve kullanıcılar açısından etkisi ne olabilir?

Tedbirin içeriği açıklanmadığı için doğrudan bir etki şu aşamada belirlenemiyor. Kurumun dile getirdiği endişe, yapay zekâ özetlerinin kullanıcıyı kaynak siteye yönlendirmeden bilgi sunması ve bunun sitelerin reklam ve abonelik gelirlerini azaltması ihtimalidir. 'Adil paylaşım' ifadesi, bu değer zincirindeki payın yeniden dengelenmesini işaret ediyor olabilir; ancak bunun biçimi bilinmiyor.

Haber kuruluşları için kararın metni, kendi içeriklerinin özetlerde nasıl kullanılacağı ve bunun karşılığında bir hak doğup doğmadığı bakımından belirleyici olacak. Kullanıcılar açısından ise özet özelliğinin işleyişinde bir değişiklik olup olmayacağı, Kurumun ve ilgili şirketin yapacağı açıklamalara bağlı.

Süreç bundan sonra nasıl işleyecek?

Kurumun kararın kapsamını ve dayanağını gösteren bir duyuru ya da gerekçeli karar yayımlaması beklenebilir. Rekabet Kurulu kararları kanunda öngörülen usul ve süre içinde yargı denetimine açıktır; Google'ın ya da ilgili tarafların bu yola başvurup başvurmayacağı henüz bilinmiyor. Şirketin konuya ilişkin bir açıklaması da paylaşımda yer almıyor.

Masumiyet karinesi benzeri bir ilke olarak, rekabet hukukunda da bir tedbir kararı ihlalin kesin biçimde sabit olduğu anlamına gelmez. Geçici tedbirler, nihai karar verilene kadar zararı önlemeye yöneliktir; ihlal olup olmadığı soruşturmanın sonunda belirlenir.

Yurt dışındaki benzer başvurular konuyu nasıl etkiliyor?

Basında, Fransa'da yaklaşık 300 basın kuruluşunu temsil eden bir birliğin Google'ın yapay zekâ özetlerine ilişkin Fransa Rekabet Kurumuna başvurduğu yönünde haberler çıktı. Bu bilgi iddia niteliğinde olup Türkiye'deki işlemle doğrudan bağlantısı kurulamadı. Dolayısıyla Rekabet Kurumunun adımının bu başvurularla ilişkili olduğu söylenemez.