Güveni Kötüye Kullanma Suçu İddiasıyla Hakemler Dosyasında İddianame

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, "Hakemler dosyası" soruşturması kapsamında tutuklanan, Türkiye Faal Futbol Hakemleri ve Gözlemcileri Derneği İstanbul Şubesi'nin başkanı hakkında iddianame hazırladı. Anadolu Ajansı ve çeşitli haber kuruluşlarına göre iddianamede, derneğe ait paraların usulsüz biçimde şahsi hesaba aktarıldığı ileri sürülüyor ve 8 yıla kadar hapis cezası isteniyor. İddianame 21 Ekim 2026'da kamuoyuna yansıdı.

İddianamede neler yer alıyor?

Haberlerde aktarılan bilgilere göre soruşturmayı yürüten İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Yasa Dışı Bahis ve Spor Suçları Bürosu, şube başkanı için "Dernekler Kanunu'na muhalefet" ve "hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma" suçlarından 1 yıl 3 aydan 8 yıla kadar hapis istedi. Bazı yayın organları ise yalnızca hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunun anıldığını ve istemin 1 yıl 3 ay ile 7 yıl arasında olduğunu yazdı. Kaynaklar arasındaki bu fark, iddianame metni kamuya açık olmadığı için şu an giderilemiyor. 8 yıllık üst sınırın iki suçun toplamından mı yoksa tek bir suçtan mı kaynaklandığı da haberlerde belirtilmedi.

Dernek, iddianamede "suçtan zarar gören" sıfatıyla yer alıyor.

Bilirkişi raporuna göre rakamlar

Birden çok haber kaynağında yinelenen bilgiye göre bilirkişi raporu, 1 Ocak 2024 ile 4 Eylül 2026 arasındaki dönemi inceledi. Bu sürede derneğin İstanbul Şubesi banka hesaplarından 698 işlemle toplam 7.499.632 TL çıkış yapıldı. Bunun 104 işlemle 1.627.676 TL'sinin şüphelinin şahsi hesabına gittiği, oranın yaklaşık yüzde 21,70 olduğu bildirildi. Bir televizyon kanalı farklı bir işlem sayısı ve tutar verdi; bu rakam diğer kaynaklarda şüpheliden derneğe yapılan aktarımlar arasında geçtiği için burada esas alınmadı.

Rapora ilişkin aktarılan diğer tespitler şöyle:

• Dernek karar defterinde, şüpheliye "avans" ya da "ön ödeme" adıyla para verilmesine dair bir yönetim kurulu kararına rastlanmadı.
• Şüpheliden derneğe iade edilen toplam 1.031.070 TL'nin, iade edilmeden önce şahsi kullanımda tutulduğu değerlendirildi.
• Savcılık, şüphelinin dernek hesapları üzerinde tek başına işlem yapma yetkisi ile internet ve mobil bankacılık erişimi bulunduğunu kayda geçirdi.

Şüphelinin savunmasında suçlamaları kabul etmediği bildirildi. Bu bilgilerin tamamı iddianamede yer alan iddialardır; bir mahkeme tarafından değerlendirilmiş değildir.

Hukuki çerçeve: güveni kötüye kullanma

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 155. maddesi güveni kötüye kullanma suçunu düzenler. Temel halde suç, kendisine rızayla devredilen bir malı, devrin amacı dışında kullanmak veya devralma sebebini inkâr etmek olarak tanımlanır. Maddenin ikinci fıkrası ise bu fiilin bir hizmet ilişkisi nedeniyle işlenmesini daha ağır cezaya bağlar. Haberlerde bu nitelikli hal için 1 yıldan 7 yıla kadar hapis aralığı aktarılıyor. Madde metni bu yazı için resmî mevzuat sitesinden ayrıca doğrulanamadığı için ayrıntılı ceza ve usul hükümleri burada sıralanmadı.

Dernek yöneticisinin elindeki dernek parası da bu tartışmanın merkezinde. Yargılamada belirleyici olacak soru, paranın hangi yetkiyle, hangi amaçla ve hangi kararla aktarıldığı. Savcılığın dayandığı bilirkişi raporundaki "yönetim kurulu kararı bulunmadığı" tespiti bu yüzden önem taşıyor. Savunma tarafı ise aktarımların gerekçesini ve iade işlemlerini mahkeme önünde açıklayabilir.

Dernekler Kanunu'na muhalefet ne demek?

5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun ceza hükümleri, defter ve kayıtların usulüne uygun tutulmaması gibi yükümlülük ihlallerinde dernek yöneticileri için hapis veya adli para cezası öngörür. İddianamedeki "muhalefet" ifadesinin kanunun hangi fıkra veya bendine dayandığı haberlerde açıkça belirtilmedi, bu nedenle hangi fiilin bu başlık altında değerlendirildiği iddianame metni görülmeden net söylenemez.

Süreç bundan sonra nasıl işler?

İddianame, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 170. maddesi uyarınca savcılık tarafından hazırlanır ve görevli mahkemeye sunulur. Mahkeme iddianameyi inceler; eksiklik görürse iade edebilir, kabul ederse tensip kararı verir ve duruşma tarihi belirler. Bu adımlardan hiçbiri henüz gerçekleşmedi. Duruşma aşamasında taraflar delillerini sunar, tanıklar dinlenir, bilirkişi raporuna itiraz edilebilir. Mahkeme her duruşmada tutukluluğun devamı konusunu da değerlendirir.

Şüpheli bu aşamada avukatından yararlanabilir, iddianameye karşı savunma hazırlayabilir, ek bilirkişi incelemesi isteyebilir ve tutukluluğa itiraz edebilir. Böyle bir dosyada ceza yargılaması sürecinde savunma hakları belirleyici olur. Kesinleşmiş bir hüküm bulunmadığı için herkesin masumiyet karinesinden yararlanma hakkı sürüyor.

Dosyanın diğer boyutları

Sabah ve A Haber'e göre savcılık, derneğin İstanbul Şubesi'nin kapatılması için de dava açılmasına yönelik bir davaname hazırladı. Haberlerde ayrıca iddianamede hakem ve gözlemci atamalarına ilişkin başka iddialara yer verildiği ve bunların bu şüpheli için istenen cezadan ayrı değerlendirildiği aktarıldı. Bu iddialar da henüz bir mahkeme tarafından incelenmiş değil. Bazı yayınlar şüpheliden "eski başkan" diye söz ediyor; güncel görev durumu resmî bir açıklamayla netleşmedi.