İstanbul Barosu Davasında Beraat Etmek Ne Demek? İstinaf Ne Karar Verdi?

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi, İstanbul Barosu yönetimi hakkında verilen beraat kararına karşı Cumhuriyet Başsavcılığının yaptığı istinaf başvurusunu esastan reddetti. İstanbul Barosu, 21 Ekim 2026 akşamı resmî X hesabından kararı duyurdu. Haberlere göre karar aynı gün verildi; böylece ilk derece mahkemesinin beraat hükmü istinaf denetiminden de geçmiş oldu.

Baronun açıklaması ve haberlerdeki ayrıntılar

İstanbul Barosu, paylaşımında "İSTANBUL BAROSUNA BİR KEZ DAHA BERAAT!" ifadesini kullandı. Açıklamaya göre baro başkanı ve yönetim kurulu üyeleri hakkındaki beraat kararı istinaftan geçti ve karar, savunma hakkı, ifade özgürlüğü ve baroların bağımsızlığı açısından hukuki kazanım olarak değerlendiriliyor.

Aynı gün yayımlanan birden fazla haber, istinaf dairesinin savcılığın başvurusunu esastan reddettiğini ve ilk derece mahkemesinin kararını hukuka uygun bulduğunu aktardı. Dairenin gerekçeli kararı bu yazı hazırlanırken kamuya açık bir kaynaktan doğrulanamadı; aşağıdaki bilgiler baro açıklaması ile haberlere dayanıyor.

Dava neden açılmıştı?

Soruşturma 22 Aralık 2024'te başlamıştı. Baro yönetimi, Suriye'nin kuzeyinde 19 Aralık 2024'te bir silahlı insansız hava aracı saldırısında hayatını kaybeden iki gazeteciyle ilgili açıklama yapmıştı. Yönetim hakkında bu açıklamalar nedeniyle "basın ve yayın yoluyla terör propagandası yapmak" ve "basın ve yayın yoluyla yanıltıcı bilgiyi alenen yaymak" suçlamaları yöneltildi.

İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesi 9 Ocak 2026'da, suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle sanıkların beraatine oy birliğiyle karar verdi. Başsavcılığın gazetecilerin örgütle bağlantılı olduğu yönündeki ileri sürmesi bir iddia olarak dosyada yer aldı ve ilk derece kararında ayrıca değerlendirildi. Başsavcılık beraat kararını hemen istinafa taşıdı.

İstinaf "esastan ret" ne demek?

İstinaf, ilk derece mahkemesi kararlarının bölge adliye mahkemesinde hem hukuk hem olgu bakımından yeniden denetlendiği kanun yoludur. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 280. maddesi bu denetimin sonuçlarını düzenler. Bölge adliye mahkemesi, ilk derece kararında usul veya esasa ilişkin bir hukuka aykırılık, delil ya da işlem eksikliği bulunmadığını ve ispat değerlendirmesinin yerinde olduğunu görürse başvuruyu esastan reddeder. Bu durumda ilk derece mahkemesinin hükmü, istinaf bakımından olduğu gibi kalır.

Kanun, duruşma sonunda iki ihtimal öngörür: başvurunun esastan reddi ya da ilk derece hükmünün kaldırılarak yeniden hüküm kurulması. Bu dosyada haberlere göre birincisi gerçekleşti. Aynı maddede, sanık lehine verilen istinaf kararlarından başvuruda bulunmayan diğer sanıkların da yararlanabileceği yönünde bir düzenleme bulunuyor. Bu davada uygulamanın nasıl işleyeceği kaynaklarda yer almıyor.

Karar şimdilik neyi değiştiriyor, neyi değiştirmiyor?

Beraat hükmü, mahkemenin suçlamaların sabit olmadığına dair verdiği karardır. İstinaf ret kararı, bu hükmün bir üst yargı mercii tarafından da hukuka uygun bulunduğu anlamına gelir. Ancak kararın kesinleşip kesinleşmediği, başka bir kanun yoluna açık olup olmadığı ve varsa başvuru süresi, haberlerde ve baro açıklamasında belirtilmiyor. Bu konuda yazılı gerekçeli karar ve tebliğ sonrası netlik kazanacak. Kesinleşme ile istinaf sonucu birbirinden ayrı kavramlardır; bu yazıda kesinleşme iddiası yer almıyor.

Ceza yargılamasında beraat kararlarına karşı yapılan başvurularda süreç, istinaf ve sonrasındaki kanun yolları bakımından ayrı ayrı takip edilen sürelere tabidir. Taraflar gerekçeli karar kendilerine tebliğ edildikten sonra mevcut yolları değerlendirir.

Görevden alma davası ayrı bir dosya

Baronun paylaşımında sözü edilen ve kamuoyunda sıkça birlikte anılan görevden alma davası ceza davasından farklıdır. Bu dava İstanbul 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülüyor ve haberlere göre istinaf incelemesi devam ediyor. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 77. maddesi, amaçları dışında faaliyet gösterdiği ileri sürülen baro organlarının görevine son verilmesini düzenler. Bu istem, Adalet Bakanlığı ya da Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Asliye Hukuk Mahkemesi'ne taşınabilir ve mahkeme basit usulle karar verir. Maddenin güncel metni mevzuat.gov.tr üzerinden incelenebilir.

İki dosyanın konusu, mahkemesi ve yargılama usulü farklı olduğundan ceza davasındaki istinaf sonucu, hukuk davasının seyrini otomatik olarak belirlemez. Hukuk davasındaki istinaf sürecinin sonucu ayrıca izlenecek.

Süreç bundan sonra nasıl ilerler?

Dairenin gerekçeli kararı yazıldığında karar gerekçesi, istinaf denetiminde hangi noktaların değerlendirildiğini gösterecek. Cumhuriyet Başsavcılığının ve diğer tarafların bu karara karşı başvuru yolu olup olmadığı bu aşamada belirsiz. Sanıklar bakımından masumiyet karinesi, beraat hükmüyle birlikte yargı kararıyla da teyit edilmiş durumda. Haberi ilgilendiren resmî makamlar ise henüz kamuoyuna ek bir açıklama yapmadı.