Makine Emniyeti Yönetmeliği Resmî Gazete'de: Ne Değişti?

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan Makine Emniyeti Yönetmeliği (2023/1230/AB), 16 Ekim 2026 tarihli ve 33402 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Yönetmelik, makinelerin piyasaya arzı ve hizmete sunulmasına ilişkin sağlık ve güvenlik gerekliliklerini, AB'nin 2023/1230 sayılı Makine Regülasyonu ile uyumlu hale getiriyor. Bildirilen takvime göre hükümlerin büyük bölümü 20 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek.

Resmî Gazete'de yayımlanan düzenleme ne içeriyor?

Resmî Gazete'deki metne göre yönetmelik, üç ürün grubunu kapsıyor: makineler, ilgili ürünler ve kısmen tamamlanmış makineler. Bu ürünlerin Türkiye pazarına sunulabilmesi için karşılaması gereken sağlık ve güvenlik gereklilikleri düzenleniyor. Başlıktaki "2023/1230/AB" ibaresi, metnin AB'nin aynı numaralı Makine Regülasyonu'na uyum amacı taşıdığını gösteriyor. Türkiye'deki haberlerde de düzenleme genel olarak "AB standartlarına uyum" çerçevesinde aktarılıyor.

Yönetmeliğin yayımı, bir yerel haber sitesinin 16 Ekim 2026'da yayımladığı Resmî Gazete özetinde de yer aldı. Bu özet aynı sayıdaki Cumhurbaşkanı kararları, atamalar ve yargı bölümü kararlarıyla birlikte düzenlemeyi kısaca duyurdu. Bu yazı, birincil kaynak olarak Resmî Gazete'nin yayımlanan metnine dayanıyor; haber sitesi ise ikincil kaynak olarak kullanıldı.

Yürürlük tarihi: Hangi hüküm ne zaman geçerli?

Yürürlük maddesine ilişkin bilgilere göre yönetmeliğin bazı hükümleri yayım tarihi olan 16 Ekim 2026'da yürürlüğe girdi. Diğer hükümlerin ise 20 Ocak 2027'de uygulanmaya başlaması öngörülüyor. Hangi maddenin hangi gruba girdiği konusunda kaynaklar arasında küçük farklar görülüyor. Bu nedenle madde bazında yürürlük ayrımı için Resmî Gazete metnine bakmak gerekiyor. AB tarafında da Makine Regülasyonu'nun 20 Ocak 2027'de uygulanmaya başlaması bekleniyor; Türkiye'deki takvimin bununla paralel kurulduğu anlaşılıyor.

Eski Makina Emniyeti Yönetmeliği ne olacak?

Yayımlanan haberlerin bir bölümünde, aynı sayıdaki yürürlükten kaldırma düzenlemesinin eski makine yönetmeliğini kapsayıp kapsamadığı belirsiz kalmıştı. Resmî Gazete metnindeki geçici madde ve yürürlük hükümleri incelendiğinde, 2006/42/AT sayılı AB Direktifi'ne dayanan Makina Emniyeti Yönetmeliği'nin yeni düzenlemeyle yürürlükten kaldırıldığı görülüyor. Kaldırma, 20 Ocak 2027'den önce piyasaya arz edilmiş ürünler için geçiş hükümleri içeriyor. Bu geçiş hükümlerinin ayrıntıları, yani hangi ürünlerin hangi koşulla eski kurallara tabi kalacağı, metnin kendisinden okunmalı. Aynı sayıda yayımlanan KOSGEB Destekleyiciler Yönetmeliği ise ayrı bir konu. Makine yönetmeliğiyle bağlantısı bulunmuyor.

Kimleri ilgilendiriyor?

Düzenleme doğrudan makine üreticilerini, makine ve ilgili ürünleri ithal edenleri ve uygunluk değerlendirme kuruluşlarını ilgilendiriyor. Bir makinenin piyasaya arz edilmesi, tasarım ve üretim aşamasındaki güvenlik gereklilikleriyle birlikte uygunluk değerlendirme sürecinden de geçmesini gerektiriyor. Yeni yönetmelikle bu gereklilikler güncel AB çerçevesine çekildiği için, 20 Ocak 2027'den sonra piyasaya arz edilecek ürünlerin yeni kurallara göre hazırlanması gerekecek. Makineyi kendi işyerinde kullanan işletmeler için de satın alma ve tedarik aşamasında, ürünün hangi mevzuata göre piyasaya sunulduğunu sormak önem kazanıyor.

Süreç bundan sonra nasıl işleyecek?

İlk adım, kurumların yönetmelik metnini ve geçiş hükümlerini ürün gruplarına göre gözden geçirmesi. Hâlihazırda piyasada olan ya da 20 Ocak 2027 öncesinde piyasaya arz edilecek ürünler için hangi dönemde eski, hangi dönemde yeni kuralların geçerli olacağı, geçiş hükümlerindeki ifadeye göre belirlenecek. Uygulamaya ilişkin teknik ayrıntılar, uyumlaştırılmış standartlar ve Bakanlığın olası açıklamaları ise ilerleyen dönemde netleşebilir. Bunlar için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın duyuruları ve Resmî Gazete takip edilebilir. Yönetmeliğe aykırı ürün piyasaya arz edildiğinde hangi yaptırımların uygulanacağı, ilgili ürün güvenliği ve piyasa gözetimi mevzuatındaki hükümlere göre belirlenecek.

Haberin hukuki çerçevesi

Yönetmelik, yasal dayanağını kanunlardan alan ikincil nitelikte bir düzenleme. Teknik düzenlemelerde AB mevzuatına uyum, Türkiye'nin gümrük birliği kapsamında yürüttüğü ürün mevzuatı uyumunun parçası olarak değerlendiriliyor. Bu yazıda yönetmeliğin madde numaraları ve ceza miktarları, doğrulanabilen resmî metin dışında bir kaynaktan teyit edilemediği için yer almıyor. Kesin hükümler için Resmî Gazete'deki tam metne başvurulmalı.