Süresiz Nafaka Ne Zaman Yürürlüğe Girecek? AYM İptal Kararı

Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "süresiz olarak" ibaresini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. 4 Haziran 2026 tarihli karar, 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. İptal hükmü 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek. Bu tarih bugün (22 Ekim 2026) itibarıyla değişmedi.

Karar ne diyor?

Haberlere göre karar, Antalya 12. Aile Mahkemesi'nin itiraz başvurusu üzerine verildi ve E.2025/156, K.2026/131 sayılıdır. İptal oy çokluğuyla alındı. Yürürlüğün dokuz ay ertelenmesi ise oybirliğiyle kararlaştırıldı. Gerekçede Anayasa'nın 2., 5. ve 17. maddelerine aykırılık değerlendirmesine dayanıldığı aktarılıyor.

AYM, aynı ibareyi 17 Mayıs 2012 tarihli E.2011/136, K.2012/72 sayılı kararında Anayasa'ya uygun bulmuş ve iptal istemini reddetmişti. Bugünkü karar, mahkemenin bu konudaki yaklaşımının değiştiğini gösteriyor.

Yoksulluk nafakası kaldırılmadı

Bazı haber metinlerinde karar için "süresiz nafaka kaldırıldı" ifadesi kullanıldı. Milliyet, Sözcü ve Habertürk gibi birden çok kaynak ise iptalin yalnızca "süresiz olarak" ibaresine ilişkin olduğunu, yoksulluk nafakasının tümüyle ortadan kalkmadığını aktarıyor. Maddenin kalan kısmı yürürlükte. Tedbir nafakası ile çocuk için ödenen iştirak nafakası karardan etkilenmiyor.

Kaynaklarda aktarıldığına göre TMK m. 175/1, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın, kusuru diğer tarafa göre daha ağır olmamak koşuluyla, mali gücü oranında nafaka isteyebilmesini düzenliyor. İptal edilen kısım, bu nafakanın süresiz olarak bağlanacağını söyleyen ibare.

Yürürlük tarihi ve dokuz aylık süre

Anayasa'nın 153. maddesi, AYM'nin iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca belirleyebilmesine izin veriyor. Bu süre, kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı günden başlayarak en fazla bir yıl olabiliyor. Dokuz aylık erteleme bu sınırın içinde kalıyor ve yayım tarihi olan 30 Eylül 2026'dan işliyor. Süre 30 Haziran 2027'de doluyor.

Erteleme, yasama organına yeni bir düzenleme yapması için zaman tanıyor. Bu aramada, süresiz nafakayı yeniden düzenleyen bir kanun ya da kanun teklifine rastlanmadı. Yeni bir metin gündeme gelirse bu, teklif aşamasında olacak ve ancak Resmî Gazete'de yayımlanınca yürürlüğe girecek.

Mevcut nafaka kararlarına etkisi

Anayasa'nın 153. maddesine göre iptal kararları geriye yürümüyor. Bu nedenle kesinleşmiş nafaka kararları, karar yayımlandı diye ya da 30 Haziran 2027 geldi diye kendiliğinden sona ermiyor. Halen nafaka ödeyen ve alan kişiler için mevcut hükümler geçerliliğini koruyor.

30 Haziran 2027'ye kadar açılan ve görülen davalarda süresiz nafaka kuralı uygulanmaya devam ediyor. O tarihten sonra TBMM yeni bir düzenleme yapmazsa ibare kanun metninden düşmüş olacak. Bu durumda nafakanın süresiyle ilgili mahkemelerin nasıl bir yol izleyeceği, çıkarılacak kanundaki geçiş hükümlerine bağlı. Kaynaklarda uyarlama ve kaldırma davalarının gündeme gelebileceği belirtiliyor. Bu başlıktaki ayrıntılar yasal düzenleme netleşmeden kesin olarak söylenemez.

Mevcut mekanizma da yürürlükte: kaynaklarda aktarıldığına göre TMK m. 176/3 uyarınca nafaka alacaklısının evlenmesi, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi halinde borçlunun açacağı dava üzerine mahkeme nafakayı kaldırabiliyor. Bu hüküm karardan etkilenmiş görünmüyor.

Taraflar ne yapmalı, süreç nasıl ilerleyecek?

Nafaka alan ya da ödeyen kişilerin, mevcut kararlarının hükmüne uymaya devam etmesi gerekiyor. Bir değişiklik talebi ancak kanuni koşulları oluşan hâllerde ve mahkeme kararıyla mümkün. Yeni boşanma davası açacaklar bakımından, davanın hangi tarihte görüldüğü ve TBMM'nin geçiş hükümlerini nasıl düzenleyeceği belirleyici olacak. Bu nedenle somut durumlar için aile mahkemesine ya da bir avukata başvurmak, bireysel risklerin değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.

Sonraki adım TBMM'de. Yeni düzenleme, nafakanın süreyle sınırlandırılmasına ilişkin ölçütleri ve halen bağlanmış nafakaların durumunu belirleyecek. Bu konuda şu an açıklanmış bir metin bulunmuyor. Kararın içeriğine ve yürürlük tarihine ilişkin bilgiler, Resmî Gazete'de yayımlanan karar ve ona dayanan haber kaynaklarına dayanıyor; metnin ayrıntıları için kararın tam metni esas alınmalı.

Hangi bilgiler doğrulanamadı?

Bazı kaynaklarda dolaşan ve birbiriyle çelişen bilgiler bulunuyor. Bir haber sitesi "1 yıl erteleme" ve farklı esas/karar numaraları yazarken, başka bir içerik yürürlük için "Temmuz 2027" ifadesini kullandı. Bunlar, aynı kararı aktaran diğer kaynaklarla uyuşmadığı için bu habere alınmadı. Kararın bir yargı paketi taslağıyla ilişkisine dair iddia da bu taramada doğrulanamadı.