Taksitli Alışverişte Süreleri Artık Ticaret Bakanlığı Belirleyecek: 12 Ay Sınırı Kalktı mı, Tüketici Ne Bilmeli?

Ticaret Bakanlığı, konut dışındaki mal ve hizmetlerin taksitle satışında taksit sürelerini belirleme yetkisini yönetmelik metninden alıp doğrudan kendi kararlarına bağladı. Değişiklik 15 Ekim 2026 tarihli ve 33401 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi. Gün boyu "12 ay taksit sınırı kaldırıldı" başlıklarıyla paylaşılan düzenleme, alışveriş yapanların cebini nasıl etkiliyor? Kısa cevap: Sınırlar kendiliğinden kalkmadı, yalnızca belirlenme yolu değişti.

Yönetmelikte ne değişti?

Değişiklik, Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelik'in taksitli satışları düzenleyen 12/B maddesine ilişkin. Maddenin birinci ve ikinci fıkraları yeniden yazıldı; üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları yürürlükten kaldırıldı. Eski metinde genel taksit süresinin yanında ürün gruplarına ve tutarlara göre ayrı süreler doğrudan yönetmelikte sayılıyordu. Örneğin 30 Aralık 2021 tarihli Resmî Gazete'de yapılan değişiklikle belirli bir tutarın üzerindeki cep telefonu satışlarında taksit süresi üç ay, yenilenmiş telefonlarda altı ay olarak yazılmıştı. Her güncelleme için yeni bir yönetmelik değişikliği gerekiyordu.

Yeni metne göre Bakanlık, konut satışı dışındaki taksitli mal ve hizmet satışlarında taksit sürelerini belirlemeye ve gerektiğinde ek sınırlamalar getirmeye yetkili. Yetki, kambiyo senedi düzenlensin ya da düzenlenmesin bütün taksitli satışları ve satıştan sonra ücret karşılığında yapılan borç taksitlendirme veya erteleme işlemlerini de kapsıyor. Bakanlığın bu yöndeki kararları resmî internet sitesinde ilan edilecek ve üst meslek kuruluşlarına gönderilecek.

Bakanlık neden böyle bir yola gitti?

Bakanlığın açıklamasına göre amaç, kredi kartı, alışveriş kredisi ve tüketici finansman yoluyla yapılan satışlarda Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) belirlediği taksit süreleriyle perakendedeki diğer taksitli satış yöntemlerini uyumlu hâle getirmek. Kartla yapılan alışverişte taksit sayısını zaten BDDK belirliyor; bu alandaki kurallar yeni düzenlemeyle değişmedi. Bakanlık, BDDK'nın ileride vereceği kararlara perakende tarafında hızla uyum sağlanacağını da duyurdu. Yani senetli satış, mağaza kartı ya da satıcının kendi taksit planı gibi yöntemlerde süreler bundan sonra yönetmelik değişikliği beklemeden Bakanlık kararıyla ayarlanabilecek.

İlk karar: Telefonlarda eşik 40 bin liraya çıktı

Bakanlık yetkiyi aynı gün kullandı. Açıklamaya göre sıfır cep telefonlarında 12 aya kadar taksit uygulanabilecek fiyat sınırı 20 bin liradan 40 bin liraya yükseltildi. Fiyatı 40 bin lira ve altındaki telefonlar 12 aya kadar, üzerindekiler ise eskisi gibi en fazla 3 ay taksitle satılabilecek. Yenilenmiş telefonlarda fiyat sınırı aranmaksızın 12 aya kadar taksit yapılabilecek.

"12 ay sınırı kalktı" doğru mu?

Hukuken hayır. Sınır yönetmelik metninden çıkarıldı ama yerini Bakanlık kararına bıraktı. Bakanlık da açıklamasında telefon dışındaki ürün gruplarında sürelerin aynen devam ettiğini belirtti. Bu nedenle bir satıcının "artık sınır yok" diyerek Bakanlığın ilan ettiği sürenin üzerinde taksit yapması, perakende mevzuatına aykırılık oluşturur. Tüketici açısından pratik sonuç şu: Hangi üründe kaç taksit yapılabileceğini öğrenmek için artık yönetmeliğe değil, Bakanlığın internet sitesindeki güncel karara bakmak gerekiyor.

Taksitle alanın değişmeyen hakları

Taksit süresine ilişkin yetki el değiştirse de taksitli satış sözleşmesinin temel kuralları 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'da duruyor ve bu düzenlemeden etkilenmiyor:

• Yazılı sözleşme şart (m. 17): Taksitle satış sözleşmesi yazılı yapılmadıkça geçerli olmaz. Geçerli sözleşme kurmayan satıcı, bu eksikliği tüketicinin aleyhine ileri süremez.
• 7 günlük cayma hakkı (m. 18): Tüketici yedi gün içinde gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayabilir. Bildirimin bu süre içinde satıcıya yöneltilmiş olması yeterli; tüketiciye bu hakkın bildirildiğini ispat yükü satıcıda.
• Temerrütte 30 gün (m. 19): Satıcı kalan borcun tamamını ancak tüketici birbirini izleyen en az iki taksidi ya da kalan borcun en az dörtte birini oluşturan bir taksidi ödemezse ve en az 30 gün süre vererek uyarırsa isteyebilir.
• Erken ödemede indirim (m. 20): Borcun tamamı veya bir kısmı erken ödenirse satıcı, faiz ve komisyon aldıysa ödenen tutar oranında indirim yapmak zorunda.

Sorun yaşarsanız nereye başvurulur?

Bakanlığın ilan ettiği süreye aykırı satış yapıldığını düşünen tüketici, durumu il ticaret müdürlüğüne veya e-Devlet üzerindeki tüketici şikâyet başvurusu ekranından bildirebilir. Sözleşmeden doğan bir uyuşmazlıkta, örneğin cayma hakkının tanınmaması ya da erken ödemede indirim yapılmaması hâlinde, uyuşmazlık değerine göre tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine gidilebilir. Hakem heyetinin bakabileceği parasal sınır her yıl Bakanlık tebliğiyle yeniden belirleniyor. Başvuruda sözleşme, ödeme planı ve satıcıyla yapılan yazışmalar delil olarak saklanmalı.

Bakanlığın bu kararları da birer idari işlem; dolayısıyla yargı denetimine açık. Tüketiciyi ilgilendiren idari düzenlemelerin mahkemeden döndüğü örnekler var: Danıştay, bu yıl Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nde cayma hakkını kısıtlayan bazı hükümleri iptal etmişti. Taksit sürelerinin Bakanlık kararıyla belirlenmesi pratikte hız kazandırsa da bu kararların ilan edildiği tarihin ve içeriğinin açık olması, hem satıcı hem tüketici açısından hukuki güvenliğin ön şartı olacak.