AYM: Kolonya Satışına Haksız Ticari Uygulama Cezasında Mülkiyet İhlali

Anayasa Mahkemesi (AYM), internet üzerinden kolonya satan bir ticari işletmeye verilen haksız ticari uygulama cezasında Anayasa'nın 35. maddesindeki mülkiyet hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle hükmetti. Birinci Bölüm'ün 6 Mayıs 2026 tarihli ve 2021/24689 başvuru numaralı kararı, 16 Ekim 2026 tarihli ve 33402 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Bugün itibarıyla yeniden yargılamanın sonucuna dair bir bilgiye ulaşılamadı.

Kararda neler yer alıyor?

Resmî Gazete'nin 16 Ekim 2026 tarihli içeriğinde, AYM'nin 6 Mayıs 2026 tarihli ve 2021/24689 numaralı bireysel başvuru kararı yer alıyor. Karar, Anayasa Mahkemesi Birinci Bölümü tarafından verildi. Karara ilişkin ayrıntıları aktaran Alomaliye.com ve Hukuki Haber'e göre, başvuruya konu olayda internetten yapılan kolonya satışı haksız ticari uygulama sayıldı. Satıcıya 104.781 TL idari para cezası verildi ve uygulamanın durdurulması yaptırımı uygulandı.

Haberlere göre cezayı veren kurumun adı karar özetinde yalnızca "Kurul" olarak geçiyor. Kurumun tam adı bu haberin hazırlandığı sırada teyit edilemedi. Olayın tarihi ve cezanın tebliğ tarihi de ulaşılabilen kaynaklarda yer almıyor.

Başvurucunun savunması

Aktarıldığına göre başvurucu, cezanın iptali istemiyle açtığı davada internet satışının maliyet yapısının mağazadan satıştan farklı olduğunu savundu. Kargo, komisyon ve paketleme giderlerinin fiyata yansıdığını öne sürdü. Alomaliye haberinde, ürünün 24,55 TL'ye satılması halinde 0,05 TL zarar oluştuğu yönünde bir hesap da yer alıyor. Bu rakam başvurucunun iddiası olarak aktarılıyor; mahkemece doğrulanmış bir hesap olarak sunulmuyor.

AYM, idari para cezasının başvurucunun mal varlığını azalttığını ve bu nedenle mülkiyet hakkına müdahale oluşturduğunu belirtti. Mahkemeye göre satıcının maliyet savunması yeterince incelenmedi. Bu eksiklik nedeniyle Anayasa'nın 35. maddesindeki güvence ihlal edildi.

Hukuki çerçeve: mülkiyet hakkı ve haksız ticari uygulama

Anayasa'nın 35. maddesi herkesin mülkiyet ve miras hakkına sahip olduğunu güvence altına alır. AYM'nin kararlarında, mülkiyet hakkına müdahalenin kanuna dayanması, kamu yararı amacı taşıması ve ölçülü olması aranır. Bir idari para cezası da kişinin mal varlığını azalttığı için bu denetime tabidir. Kararda bu müdahalenin kamu yararı, elverişlilik, gereklilik ve orantılılık ölçütleri açısından incelenmesi gerektiği değerlendirildi.

Haksız ticari uygulamalar 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 62. maddesinde düzenleniyor. Maddeye göre bir ticari uygulama mesleki özen gereklerine uymuyorsa ve ortalama tüketicinin ekonomik davranışını önemli ölçüde bozuyor ya da bozma ihtimali taşıyorsa haksız sayılır. Haksız ticari uygulamalar yasaktır. Kanuna aykırı davrananlar hakkında uygulamanın durdurulması veya tedbiren durdurulması yaptırımı ile idari para cezası gündeme gelebilir. Bunlar birlikte ya da ayrı ayrı uygulanabilir. Para cezalarının parasal sınırları her yıl yeniden belirlendiği için, belirli bir olaydaki tutarın hangi yılın sınırına göre hesaplandığına bakılması gerekir.

Yeniden yargılama ne anlama geliyor?

Alomaliye haberine göre AYM cezayı kendisi iptal etmedi. Hak ihlalinin giderilmesi için dosya, yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili mahkemeye gönderildi. Bu, cezanın haksız bulunduğu ya da kaldırıldığı anlamına gelmiyor. İdare mahkemesi, AYM'nin ihlal gerekçesini gözeterek dosyayı yeniden inceleyecek. Maliyet savunmasının cezanın miktarı ve gerekliliği üzerindeki etkisini de bu aşamada değerlendirecek.

İdari yargıda yeni kararın ardından kanun yolları, İdari Yargılama Usulü Kanunu çerçevesinde işleyebilir. Ancak bu haberin hazırlandığı sırada kanun maddelerine ve sürelere ilişkin ayrıca doğrulama yapılmadığı için burada kesin bir süre verilmiyor. Taraflar, yeni karara karşı başvuru süresini gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren kanunda öngörülen süre içinde değerlendirmelidir.

Satıcılar ve tüketici mevzuatı açısından anlamı

Karar, belirli bir başvurunun sonucunu içeriyor ve ilk bakışta başka dosyalardaki sonuçları kendiliğinden değiştirmiyor. Buna karşın idari para cezasına karşı dava açan satıcılar açısından bir ilke ortaya koyuyor: Ticari uygulamaya ceza verilirken ve bu ceza yargı önünde incelenirken satıcının ileri sürdüğü somut maliyet savunmasının ciddi biçimde değerlendirilmesi gerekiyor. Bu değerlendirme yapılmadığında Anayasa'nın mülkiyet güvencesi açısından sorun doğabiliyor.

Karar metninin ilgili paragraflarının tamamı bu haberde ayrıca doğrulanmadı. Haberde aktarılan ayrıntılar Resmî Gazete'deki kayıt ile Alomaliye ve Hukuki Haber'in anlatımına dayanıyor. Kararın gerekçesinin tam metnine Anayasa Mahkemesi'nin internet sitesinden ve Resmî Gazete'nin ilgili sayısından ulaşılabilir.

Süreç bundan sonra nasıl işleyecek?

Yeniden yargılama sonucunda idare mahkemesi, cezayı yeniden değerlendirip iptal edebilir, aynen onayabilir ya da başka bir sonuca varabilir. Bugüne kadar yeniden yargılamanın sonucuna dair bir habere ulaşılamadı. Gelişme olması halinde mahkemenin yeni kararı ve ihlal gerekçesine ne kadar uyulduğu önem taşıyacak.