AYM, Davası Süren PMYO Öğrencisinin İlişik Kesilmesini İhlal Saydı

Anayasa Mahkemesi (AYM) Genel Kurulu, hakkında ceza kovuşturması süren bir öğrencinin polis meslek yüksekokulundan ilişiğinin kesilmesi nedeniyle eğitim hakkının ihlal edildiğine karar verdi. 2023/59815 başvuru numaralı karar 5 Mart 2026'da oy çokluğuyla verildi, 22 Ekim 2026 tarihli ve 33408 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.

Kararda ne var?

Resmî Gazete'deki Anayasa Mahkemesi kararları arasında yer alan karara göre Genel Kurul, ilişik kesme işleminin dayanağını oluşturan 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu hükümlerini belirli ve öngörülebilir bulmadı. Mahkeme bu nedenle eğitim hakkına yapılan müdahalenin kanuna dayandığını kabul etmedi ve ihlal tespit etti.

Karar, başvurucuya net 50.000 TL manevi tazminat ödenmesini öngörüyor. Mahkeme ayrıca ihlalin ve sonuçlarının giderilmesi için yeniden yargılama yapılmasına hükmetti. Kararın ayrıntıları ve gerekçesi, Memurlar.Net'in 22 Ekim 2026 tarihli haberine ve yayımlanan karar metnine dayanıyor.

Başvuruya konu olay

Haberde aktarılan bilgilere göre başvurucu, 2019-2020 eğitim öğretim yılında İstanbul'daki bir polis meslek yüksekokuluna aday öğrenci olarak geçici kayıt yaptırdı. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında hakkında iki ayrı yargılamanın bulunduğu belirlendi. Bunlardan biri karşılıksız çek nedeniyle görülen dava, diğeri dolandırıcılık suçundan sürdürülen ceza davasıydı.

Okul yönetimi, ilişik kesmeyi Polis Meslek Yüksekokulları Giriş Yönetmeliği'nin 8. maddesindeki, devam eden kovuşturma bulunmaması şartına dayandırdı. Kişinin kimliği kararda başvurucu olarak geçtiği için bu haberde de ad ya da başka kimlik bilgisi verilmiyor. Dosya, haberin konusu olarak değil, AYM'nin ortaya koyduğu hukuki ölçüt bakımından önem taşıyor.

Hukuki çerçeve: neden kanunun belirliliği önemli?

Anayasa'ya göre temel hak ve özgürlükler ancak kanunla sınırlanabilir. Burada kanunun yalnızca var olması yetmez. Kuralın, ilgili kişinin hangi durumda hangi sonuçla karşılaşacağını önceden anlayabileceği açıklıkta olması gerekir. AYM'nin bu davada belirlilik ve öngörülebilirlik üzerinden ihlal saptaması, ilişik kesme gibi bir idari işlemin dayanağının kanun düzeyinde yeterince açık olmasını öne çıkarıyor.

Eğitim hakkı da Anayasa'da güvence altına alınmış bir haktır. Kovuşturma aşamasındaki bir ceza davası ise kesinleşmiş bir mahkûmiyet anlamına gelmez. Ceza muhakemesinde masumiyet karinesi, hüküm kesinleşene kadar geçerlidir. Kararın hangi gerekçelerle bu dengeyi kurduğu, tam metinden incelenmelidir. Haberde yer alan bilgiler, ihlalin ağırlıklı olarak dayanak kuralın belirsizliğine bağlandığını gösteriyor.

Bundan sonra süreç nasıl işler?

Bireysel başvuruda ihlal kararı verildiğinde, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması gerekir. Mahkeme bu davada bunun yolunu yeniden yargılama olarak belirledi. Yeniden yargılamayı, ihlale yol açan kararı veren mahkeme yapar ve AYM'nin ihlal gerekçesini göz önünde tutması beklenir. Tazminat tutarı ise karar doğrultusunda ödenir.

Karar bir bireysel başvuruda verildiği için doğrudan sadece başvurucuyu bağlıyor. Yine de Genel Kurul'un dayanak hükümlerin niteliğine ilişkin değerlendirmesi, benzer işlemlerle karşılaşan öğrenciler ve ilgili mevzuatı uygulayan kurumlar için bir ölçüt oluşturabilir. Mevzuatta bir değişiklik yapılıp yapılmayacağı ise bu aşamada açıklanmış değil.

Benzer durumdaki öğrenciler ne yapabilir?

İlişiği kesilen bir öğrenci, işleme karşı kanunda öngörülen süre içinde idari yargıya başvurabilir. İç hukuk yolları tükendikten sonra da bireysel başvuru yolu açıktır. Başvurucuların, kendi dosyalarındaki işlemin dayanağını, gerekçesini ve kovuşturmanın durumunu somut olarak değerlendirmesi önem taşır. Her dosya kendi olgularına göre incelenir ve AYM kararı, benzer sonucu otomatik olarak garanti etmez.