Bandrol Gelirlerinin Emeklilere Aktarılması İçin Kanun Teklifi Verildi

Yeni Parti Hatay Milletvekili Servet Mullaoğlu, telefon, tablet, bilgisayar ve televizyon gibi cihazlardan alınan bandrol bedellerinden elde edilen gelirin emeklilerin ekonomik refahını destekleyecek biçimde kullanılmasını öngören bir kanun teklifini 15 Ekim 2026'da TBMM Başkanlığına sundu. Teklif, 16 Ekim 2026'da Plan ve Bütçe Komisyonuna sevk edildi. Metin yasalaşmadı; ilk aşamada komisyonun gündemine girip girmeyeceği belirleyici olacak.

Teklifte ne öneriliyor?

Haberlere göre teklif, elektronik cihazlardan alınan bandrol bedelleri kapsamında elde edilen gelirin kamu yararı doğrultusunda emeklilerin ekonomik refahını destekleyecek şekilde değerlendirilmesini istiyor. Gelirin hangi mekanizmayla, hangi tutarda ve hangi emekli grubuna aktarılacağına dair madde ayrıntıları, ulaşabildiğimiz haberlerde yer almıyor. TBMM internet sitesinde teklifin tam metnine bu yazının hazırlandığı sırada ulaşılamadı; bu nedenle madde numaraları ve ödeme usulü hakkında bilgi verilmiyor.

Aktarım yönüne ilişkin anlatımlar da birbirinden farklı. BirGün'ün haberinde gelirin RTÜK yerine emeklilere yönelik kullanılması öngörülüyor. Diğer haber sitelerinde ise bandrol bedellerinin TRT'ye aktarıldığı, teklifin bu gelirin emeklilere yönelmesini amaçladığı belirtiliyor. Teklif metni TBMM'de yayımlandığında bu ayrım netleşecek.

Gerekçede öne sürülenler

Haberlere yansıyan gerekçeye göre, TRT yayınlarının izlenip dinlenmediğine bakılmaksızın internete bağlanabilen her cihazdan bandrol ücreti alınması tüketici haklarına ve adalet ilkesine aykırı bulunuyor. Gerekçede bandrol hasılatının 2016'da 1 milyar liranın altında kaldığı, 2024'te ise 25,8 milyar lirayı aştığı belirtiliyor. Aynı gerekçe, 2024 itibarıyla kurum gelirinin her 10 lirasının 8 liradan fazlasının cihazlardan alınan bandrol paylarından oluştuğunu öne sürüyor. Emeklilerin yaşam koşullarının iyileştirilmesinin sosyal devlet ilkesinin gereği olduğu da gerekçede yer alıyor.

Bunlar teklif sahibinin gerekçedeki ifadeleridir. Rakamların resmî kayıtlarla karşılaştırılması ve gelirin kullanımına ilişkin değerlendirme, komisyon aşamasında hükümet ve ilgili kurumların görüşleriyle ortaya çıkacaktır.

Bandrol ücretinin bugünkü hukuki dayanağı

Bandrol ücreti, 3093 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Gelirleri Kanununa dayanıyor. TRT'nin kendi sitesindeki açıklamaya göre bu kanundaki cihazları imal veya ithal edenler bandrol mükellefi sayılıyor. Ücretin matrahı, ithalatta gümrük giriş beyannamesindeki ÖTV hariç KDV matrahı, imalatta ise satış faturasındaki ÖTV hariç KDV matrahı olarak belirleniyor. Güncel oranlar ise 2022/5610 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla belirlenmiş durumda.

Yani bandrol ücretini ödeyen taraf hukuken imalatçı ya da ithalatçıdır; tüketici ise bu bedelle karşılaşıyorsa bunu çoğunlukla cihaz fiyatı içinde hisseder. Gelirin kime aktarılacağı kanunla düzenlendiğinden, kullanım amacının değiştirilmesi de ancak kanun değişikliğiyle mümkün olur. Teklifin yaptığı da budur: yönetmelik ya da idari işlem değil, doğrudan kanun düzeyinde bir değişiklik istiyor.

Teklif bundan sonra nasıl ilerler?

TBMM İçtüzüğüne göre kanun teklifleri Başkanlıkça doğrudan ilgili komisyonlara havale ediliyor. Bu teklif Plan ve Bütçe Komisyonuna gönderildi. İçtüzük, kanun tekliflerinin esas komisyona havale gününden itibaren en geç kırkbeş gün içinde sonuçlandırılmasını öngörüyor. Ancak bir teklifin komisyon gündemine alınması, toplantıya çağrı ve görüşme sırası komisyon başkanlığının takvimine bağlı; her teklifin bu süre içinde ele alınacağı anlamına gelmiyor.

Komisyon teklifi kabul ederse metin raporla birlikte Genel Kurul gündemine gelir. Genel Kurulda kabul edilen kanun Cumhurbaşkanının onayına sunulur ve Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girer. İçtüzüğe göre bir yasama döneminde sonuçlandırılamayan teklifler hükümsüz sayılır; milletvekilleri bu teklifleri yenileyebilir. Plan ve Bütçe Komisyonu ayrıca yoğun bir dönemden geçiyor; yıllık bütçe çalışmaları da bu komisyonun gündeminde yer alıyor.

Aynı komisyona giden diğer emekli teklifleri

Emeklilere ilişkin tek teklif bu değil. Ekim ayı başında Yeni Parti'nin sunduğu ve emekli ikramiyelerinin yılda dört kez, net asgari ücretten az olmayacak tutarda ödenmesini isteyen teklif de Plan ve Bütçe Komisyonuna sevk edilmişti. Muhalefet milletvekillerinin ayrıca emeklilere yıllık destek, aylık bağlama oranı ve intibak düzenlemesi öngören tekliflerinin Meclis gündemine geldiği bildirildi. Bu tekliflerin hiçbiri yasalaşmış değil.

Emekli ve tüketici şimdi ne yapmalı?

Teklif yasalaşmadığı için emekli aylıklarında ya da cihaz fiyatlarında bugün bir değişiklik yok. Emeklilerin bu teklife dayanarak SGK'ya başvurması ya da ödeme beklemesi söz konusu değil. Gelişmeleri TBMM'nin internet sitesindeki kanun teklifi sayfasından, komisyon gündemi ve ilan panosundan izlemek mümkün. Teklif kabul edilirse yürürlük tarihi ve ödeme usulü kanun metninde ve varsa uygulama düzenlemelerinde yer alacak; ödeme hakkı ancak bu düzenlemeler yürürlüğe girdikten sonra doğar.