Gezi Davasında AİHM Kararına Rağmen İnfazın Durdurulması Talebi Reddedildi

İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, 13 Ekim 2026 tarihli ek kararla, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Büyük Dairesi'nin 25 Ağustos 2026 tarihli ihlal kararına dayanan infazın durdurulması, tahliye ve yeniden yargılama taleplerini oy birliğiyle reddetti. Gezi davasında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan iş insanı ve sivil toplum aktivistinin avukatlarının başvurusu sonuçsuz kaldı. Mahkeme, cezanın infazının sürmesine hükmetti. Haber, 13 Ekim 2026 tarihli gelişmeyi ve bugüne (23 Ekim 2026) kadarki durumu hukuki yönüyle ele alıyor.

Ağır ceza mahkemesi hangi talepleri, hangi gerekçeyle reddetti?

Mahkeme, savunmanın infazın durdurulması, tahliye ve yargılamanın yenilenmesi taleplerinin tamamını oy birliğiyle reddetti. Euronews Türkçe ile birkaç haber sitesinin aktardığına göre gerekçede, AİHM'in ulusal mahkemelerin üzerinde bir temyiz makamı olmadığı belirtildi. Delillerin toplanması, değerlendirilmesi ve kabul edilebilirliği konusundaki takdir yetkisinin ulusal mahkemelere ait olduğu da kaydedildi. Kararda ayrıca iç hukuk yollarının tüketilmesi ilkesine atıf yapıldı.

Haberlere göre karar, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın mütalaasıyla paralel. Başsavcılık, Anayasa Mahkemesi'ndeki (AYM) bireysel başvurunun henüz sonuçlanmadığını, iç hukuk yollarının tüketilmediğini ve bu nedenle talebin reddi gerektiğini savunmuştu. Bazı haberlerde, ret kararının Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 318. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca dosya üzerinden verildiği aktarıldı. Bu madde numarasını resmî mevzuat metninden ayrıca doğrulayamadığımız için haberlerdeki aktarım olarak veriyoruz.

Talebin dayanağı olan AİHM Büyük Daire kararında ne yazıyordu?

AİHM Büyük Dairesi, 25 Ağustos 2026 tarihli kararında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 5. ve 18. maddelerinin ihlal edildiğini tespit etti. Diken'in aktardığına göre karar, başvurucunun derhal serbest bırakılmasını ve mahkûmiyetin sonuçlarının ortadan kaldırılmasını öngördü. Aynı habere göre 70 bin avro manevi tazminat ile 43 bin 342,57 avro masraf ödenmesine hükmedildi.

Haberlerde ihlal edilen madde sayısına ilişkin farklı ifadeler yer alıyor. Bir kısım kaynak daha fazla maddeden söz ederken Diken yalnızca 5. ve 18. maddelere atıf yapıyor. Bir kaynakta karar tarihi 26 Ağustos 2026 olarak geçiyor. Bu metinde, birden fazla kaynakta tutarlı biçimde yer alan 25 Ağustos 2026 tarihi esas alındı.

Gezi davasında süreç nasıl işledi?

Hükümlü, 1 Kasım 2017'de tutuklandı ve o tarihten beri cezaevinde. Gezi davasında 25 Nisan 2022'de "Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Haberlere göre hüküm, istinaf incelemesinin ardından Yargıtay'ca 2023'te onanarak kesinleşti. Hakkındaki suçlamalar iddia niteliğindedir ve hükümlü bu suçlamaları kabul etmemektedir.

AİHM ilk kez 10 Aralık 2019'da, tutukluluğun Sözleşme'nin 5. ve 18. maddelerini ihlal ettiğine karar vermiş ve serbest bırakılmasını istemişti. Bu karar uygulanmadı. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Şubat 2022'de Türkiye aleyhine ihlal prosedürü başlattı. AİHM, 11 Temmuz 2022'de Türkiye'nin 2019 tarihli karara uymayarak yükümlülüklerini yerine getirmediğini tespit etti.

Yargılamanın yenilenmesi talebi hukuken nasıl değerlendiriliyor?

Yargılamanın yenilenmesi, kesinleşmiş bir hükmün belirli nedenlerle yeniden incelenmesi yoludur ve CMK'da düzenlenir. Haberlere göre CMK'nın 311. maddesindeki hükümlü lehine yenilenme nedenleri arasında, kesinleşmiş hükmün Sözleşme'nin ihlali suretiyle verildiğinin AİHM kararıyla tespit edilmesi de var. Hangi bentte düzenlendiği bu aşamada doğrulanmadığı için bent numarası yazılmıyor.

Yenilenme istemi, hükmü veren mahkemeye yapılır. Mahkeme önce istemin kabule değer olup olmadığına karar verir. Haberlerde bu kararın duruşma yapılmadan, dosya üzerinden verildiği belirtiliyor. Mahkemenin değerlendirmesi, hükmün esasına ilişkin yeni bir yargılama değil, istemin yasal koşulları taşıyıp taşımadığına yöneliktir.

Başsavcılığın ve mahkemenin dayandığı iç hukuk yollarının tüketilmesi savı, AYM'deki bireysel başvuruya dayanıyor. Euronews'e göre bu başvuru 13 Ekim 2026 itibarıyla sonuçlanmamıştı, bianet de aynı bilgiyi aktardı. AYM'nin vereceği karar, hem bu başvurunun akıbetini hem de olası yeni bir yenilenme istemini etkileyebilecek bir adım olarak izleniyor.

Karar sonrası itiraz ve açıklamalar neleri içeriyor?

Haberlere göre savunma, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi'ne itiraz edebilecek. Tebliğ tarihi haberlerde yer almadığından itiraz süresinin son günü belirlenemiyor. Bugün itibarıyla itirazın yapıldığına ya da sonuçlandığına dair güvenilir bir bilgiye ulaşılmadı.

Hükümlü 16 Ekim 2026 tarihli açıklamasında ret kararını eleştirdi. BoldMedya ve Manşet Haber'in aktardığına göre mahkemenin, AİHM'e bireysel başvuru hakkını ve CMK hükümlerini keyfi yorumladığını ileri sürdü. Bu, kendi görüşü olarak aktarılmaktadır. Euronews'e göre Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili de uluslararası mahkemelerin ulusal yargı organlarına talimat verme yetkisinin bulunmadığını söyledi. Kararı veren mahkeme ve ilgili kurumlar dışında resmî bir ek açıklama yapıldığı haberlerde görülmüyor.

Süreç bundan sonra nasıl ilerleyebilir?

İtiraz incelemesi yapılırsa üst mahkemenin kararı belirleyici olacak. AYM bireysel başvurusu ise ayrı bir yol olarak sürüyor. AİHM kararlarının uygulanması ise Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi'nin denetiminde de izleniyor. Kesin sonuç, bu mercilerin kararlarıyla netleşecek. Dosyada hüküm kesinleşmiş durumda olup, ilgili tüm hukuk yolları ve başvurular kanunda öngörülen usule göre yürüyecek.