Hamur Davasında 1 Yıl 6 Ay Hapis: Kötü Muamele Talebi Reddedildi

Antalya'nın Konyaaltı ilçesinde Hamur adlı köpeğe geçen haziran ayında cinsel saldırıda bulunduğu ileri sürülen sanığın duruşması 15 Ekim'de Antalya 23. Asliye Ceza Mahkemesi'nde görüldü. Mahkeme, sanığa 1 yıl 6 ay hapis cezası verdi. Antalya Barosu Hayvan Hakları Kurulu ise kötü muamele suçundan da ceza istediklerini, bu talebin kabul edilmediğini söyledi.

Duruşmada neler yaşandı?

Haberlere göre dava, 5199 sayılı Kanun'un 28/A maddesi uyarınca hayvana cinsel saldırıda bulunma suçundan açılmıştı. Kamuoyunda yakından izlenen dosyada duruşma sabah saatlerinde görüldü ve aynı gün karar açıklandı. Mahkeme, hükümle birlikte sanığın cinsel saldırı suçundan cezalandırılmasına karar verdi.

Davayı izleyen avukatlardan Serap Kaya'nın aktardığına göre mahkeme, cezayı alt sınırdan uzaklaşarak belirledi ve herhangi bir indirim uygulamadı. Kaya ayrıca hapis cezasının paraya çevrilmediğini ve ertelenmediğini söyledi. Mahkemenin gerekçeli kararı henüz kamuoyuna yansımadı. Aşağıdaki aktarımlar, duruşma sonrası avukatların yaptığı açıklamalara dayanıyor. Bu haberde sanığın kimliği yazılmıyor.

Avukatların kötü muamele talebi neydi?

Antalya Barosu Hayvan Hakları Kurulu'ndan yapılan açıklamaya göre cezanın yeterli olmadığı belirtildi ve cinsel saldırıya ek olarak kötü muamele suçundan da ek savunma talep edildi. Haberlerde, mahkemenin bu talebi kabul etmediği aktarılıyor. Kurul temsilcisi, dosyada çok sayıda delil bulunduğunu belirterek üst sınır olan üç yıl hapis beklediklerini ifade etti. Katılan vekilleri sanığın üst sınırdan ceza alması için istinaf yoluna başvuracaklarını bildirdi.

Mahkemeden bu konuda ayrı bir resmî açıklama yapılmadı. Reddin gerekçesi, gerekçeli karar yazıldığında anlaşılacak.

Hukuki çerçeve: 5199 sayılı Kanun'un 28/A maddesi

Hayvanlara yönelik bazı fiiller 2021'deki değişiklikle kabahat olmaktan çıkarılıp suç haline getirildi. Mevzuat metnine göre hayvanlara cinsel saldırıda bulunan veya tecavüz eden kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis ve yüz günden az olmamak üzere adli para cezasıyla cezalandırılır. Kanun metni, hayvanlara cinsel saldırıda bulunmayı veya tecavüz etmeyi ayrıca yasaklanan fiiller arasında sayıyor. Aynı maddede kasten öldürme, işkence ve acımasız muamele ile hayvan dövüştürme de hapis cezası öngörülen suçlar arasında yer alıyor. Madde, suçların birden fazla hayvana karşı aynı anda işlenmesi halinde cezanın yarı oranında artırılmasını da düzenliyor.

Bu aralık dikkate alındığında 1 yıl 6 ay, alt ve üst sınırın arasında bir değer. Avukatların "alt sınırdan uzaklaşıldı" demesi bu yüzden. Haberlerde adli para cezası verilip verilmediğine dair bir bilgi yer almıyor. Bu ayrıntı gerekçeli kararda netleşecek.

Ek talebin reddi hukuken ne anlama gelir?

Ceza yargılamasında mahkeme, kural olarak iddianamede anlatılan fiille bağlıdır. Kamu davası cinsel saldırı suçundan açıldığı için, kötü muamele suçunun hükme eklenmesi talebi usul açısından ayrı bir tartışma konusu olabilir. Genel olarak, sanık hakkında yeni bir suç ya da farklı bir hukuki nitelendirme gündeme gelirse, sanığın o konuda savunma yapabilmesi gerekir. Katılan vekillerinin talebi bu çerçevede "ek savunma" olarak anlatılıyor.

Mahkemenin neden kabul etmediği, gerekçeli kararda yazılacak. İstinaf aşamasında bölge adliye mahkemesi, bu talebin reddini ve verilen cezanın miktarını yeniden inceleyebilir.

Süreç bundan sonra nasıl işler?

Karar kesinleşmedi. Taraflar, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 273. maddesinde düzenlenen süre içinde, hükmü veren mahkemeye verecekleri dilekçeyle istinaf yoluna başvurabilir. Başvuru süresinin ne zaman başladığı ve kaç gün olduğu konusunda güncel mevzuata ve gerekçeli kararın tebliğ tarihine bakılması gerekir. Süreler hak düşürücü niteliktedir. Katılan vekilleri başvuracaklarını açıkladı. Cumhuriyet savcısı ve sanık da kanun yoluna gidebilir.

İstinaf incelemesi Antalya'daki bölge adliye mahkemesinde yapılır. Bu mahkeme dosyayı hem hukuki hem maddi yönden inceleyebilir. Başvuru kabul edilirse hükmü onayabilir, kaldırabilir ya da düzelterek yeni bir hüküm kurabilir. Sanık hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet bulunmadığı için, yargılama sürdüğü sürece masumiyet karinesi geçerlidir. Hayvana yönelik suçlarda sürecin nasıl işlediğini ve kanun yolu başvurularını ayrıntılı öğrenmek isteyenler, ceza yargılamasında kanun yolu başvurularıyla ilgili hukuki destek alabilir.

Hayvana yönelik suçlarda şikâyet ve takip

5199 sayılı Kanun'daki suçlar kamu davasına konu olur. Hayvan hakları örgütleri veya baro hayvan hakları kurulları, dosyada katılan sıfatıyla yer alabilir. Bu davada da kurul avukatları duruşmayı izledi ve istinaf kararını duruşma sonrası duyurdu. Vatandaşlar bir olayla karşılaştıklarında görüntü, veteriner raporu ve tanık bilgisi gibi delilleri korumalı, Cumhuriyet başsavcılığına başvurmalıdır.