İkizdere-İspir Yolu ve Çıldır Havalimanı İçin Acele Kamulaştırma

Cumhurbaşkanı Kararlarıyla 7 Ekim 2026 tarihli ve 33393 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 11843 ve 11844 sayılı kararlarla, İyidere Ayrım-İkizdere-İspir Yolu Projesi ile Aydın Çıldır Havalimanı Geliştirme Projesi için gereken taşınmazların acele kamulaştırılmasına karar verildi. Dayanak, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesi olarak gösterildi. Bu haber, kararlardan yaklaşık iki hafta sonra, malikleri bekleyen hukuki süreci anlatıyor.

11843 ve 11844 sayılı kararlarla neye karar verildi?

İki kararla iki ayrı kamu yatırımı için taşınmazlara el konulmasının yolu açıldı. 11843 sayılı kararda, İyidere Ayrım-İkizdere-İspir Yolu Projesi'nin 40+700 ile 59+090 kilometreleri arasındaki kesim için gereken taşınmazlar ve müştemilat Karayolları Genel Müdürlüğünce acele kamulaştırılacak. Yol Rize hattında yer alıyor.

11844 sayılı kararda ise Aydın Çıldır Havalimanı Geliştirme Projesi İşi kapsamındaki bazı taşınmazlar ve muhdesat, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğünce acele kamulaştırılacak. Haberlerde bu kararın tarihi 6 Ekim 2026 olarak geçiyor. Aydın kararında taşınmazlar Efeler ilçesindeki Tepecik, Kocagür ve Gölhisar mahallelerinde gösterilmiş. Kamulaştırılan taşınmazların tapuda Hazine adına tescil edileceği de belirtilmiş.

Aynı sayıda 11841 ve 11842 sayılı kararlarla İzmir ve Kırklareli'nde arazi toplulaştırması öngörüldü. Bunlar bu haberin konusu dışında.

Aydın Çıldır Havalimanı kararında hangi bilgiler yer almıyor?

Aydın Denge'nin aktardığına göre karar metninde proje yatırım tutarı, tamamlanma takvimi ya da yolcu uçuşlarına ilişkin bir tarih bulunmuyor. Bazı haberlerde havalimanının ticari uçuşlara açılmasının hedeflendiği ve 9 milyar 750 milyon liralık proje için ÇED sürecinin başlatıldığı yazılıyor. Bu bilgiler haber kaynaklarında aktarılıyor, Resmî Gazete'deki karar metninden çıkmıyor. Bu nedenle kamulaştırma kararının hukuki sonuçları ile projenin ticari ve mali ayrıntıları birbirinden ayrı değerlendirilmeli.

Acele kamulaştırma 2942 sayılı Kanun'un 27. maddesine göre nasıl işliyor?

Acele kamulaştırma, olağan kamulaştırmadan farklı olarak taşınmaza daha hızlı el konulmasını sağlayan bir yoldur. 27. madde, yurt savunması ihtiyacı ya da aceleliği nedeniyle Cumhurbaşkanınca karar alınan hallerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda uygulanır. Madde metninde eskiden yer alan "Bakanlar Kurulunca" ibaresi 2018'de "Cumhurbaşkanınca" olarak değiştirilmiştir.

Uygulamada idare, kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere mahkemeden talepte bulunur. Mahkeme yedi gün içinde taşınmazın değerini tespit eder. İdare bu değeri malik adına bankaya yatırdıktan sonra taşınmaza el koyabilir.

Mahkemenin el koyma kararı tapu müdürlüğüne bildirilir. Taşınmazın başkasına devir, ferağ veya temlikinin yapılamayacağı yönündeki hüküm tapu kütüğüne şerh edilir. El koymadan sonra taşınmaz, kanunun 20. maddesi uyarınca boşaltılır.

Taşınmaz malikleri hangi haklara sahip?

Malikler açısından iki konu öne çıkıyor. Birincisi bedel: mahkemenin tespit ettiği değer bankaya yatırılarak el konulur. Kesin kamulaştırma bedeli ve tescil için ayrıca bir yargısal süreç işler. Malik bu süreçte bedele ve kamulaştırmaya ilişkin itirazlarını ileri sürebilir.

İkinci konu, Cumhurbaşkanı kararının idari yargıda dava konusu edilebilmesidir. Kararın dayanağı, kapsamı ve kamu yararı gibi hususlar idari yargıda iptal davasıyla denetlenebilir. Dava açma süresi ve yetkili mahkeme için kanunda öngörülen süre içinde hareket etmek gerekir. Bu süreyi ve mercii mevzuat metninden teyit etmek, taşınmaz maliklerinin başvuracağı avukat ya da ilgili idare aracılığıyla yapılacak bir iştir.

Taşınmazı kararın kapsamında olan kişilerin tapu kaydındaki parsel bilgilerini karar ekiyle karşılaştırması, tebligatları takip etmesi ve yatırılan bedele ilişkin bilgiyi mahkeme dosyasından edinmesi uygulamada ilk adımlar arasında sayılır.

Kararların bugün itibarıyla durumu ne?

Kararlar 7 Ekim 2026'da yayımlandı. Bu haber hazırlanırken derlenen kaynaklarda, kararlara ilişkin bir iptal ya da yürütmeyi durdurma kararı ya da ek bir resmî açıklama yer almıyor. Sonraki adımlar, ilgili idarelerin mahkemelerden bedel tespiti ve el koyma talepleri ile malikler tarafından açılabilecek davalardan oluşuyor. Yol projesi için kararın dayanağı olarak 27. madde gösteriliyor. Aydın kararında da aynı maddenin dayanak olduğu haberlerde ve karar metninin aktarıldığı yerlerde belirtiliyor.