İznik'te Radar Paylaşan WhatsApp Grubuna Gözaltı: Bu Bir Suç mu?

Bursa'nın İznik ilçesinde trafik denetimlerinin yerini WhatsApp üzerinden duyurduğu ileri sürülen bir gruba 16 Ekim'de operasyon düzenlendi. Habertürk, Sabah ve yerel basının aktardığına göre "İznik" adlı grupta radar ve yol kontrolü noktalarını paylaştıkları iddia edilen 8 kişi gözaltına alındı. Olay, sürücüler arasında yıllardır yaygın olan bir alışkanlığın hukuki sınırını yeniden tartışmaya açtı.

Ne oldu?

Bursa Saati, Bursadabugün ve İnegöl Gözlem'in haberlerine göre grup üyeleri, ağırlıklı olarak İznik-Yenişehir yolundaki radar ve denetim noktalarını mesajla birbirine bildiriyordu. Grubun tespit edilmesinin ardından 8 şüphelinin yakalandığı aktarıldı.

Soruşturmayı yürüten başsavcılığın, şüphelilere yöneltilen suçlamanın hukuki nitelendirmesine ilişkin yazılı bir açıklamasına bu haberin hazırlandığı saate kadar ulaşılamadı. Şüphelilerin adliyeye sevk edilip edilmediği ve haklarında hangi kararın verildiği de kesinleşmiş değil.

Radar yerini paylaşmak suç mu?

Türk Ceza Kanunu'nda "radar ya da yol kontrolü noktasını paylaşmak" diye adlandırılmış ayrı bir suç tipi bulunmuyor. Bu yüzden benzer dosyalarda tartışma, paylaşımın hangi genel hükmün kapsamına girebileceği üzerinde yoğunlaşıyor. Yapılan bir paylaşımın cezai sorumluluk doğurması için kanunda tanımlanmış bir suçun bütün unsurlarının somut olayda gerçekleşmesi gerekiyor; suçta ve cezada kanunilik ilkesi, kıyas yoluyla suç yaratılmasına izin vermiyor.

Gündeme gelebilecek hükümlerden biri TCK'nın 217. maddesindeki kanunlara uymamaya tahrik suçu. Ancak bu suç, kişilerin kanunlara uymamaya alenen kışkırtılmasını arıyor. Kapalı bir mesajlaşma grubunda "ileride radar var" demenin bu tanıma girip girmediği, mesajların içeriğine ve grubun ne kadar geniş bir kitleye açık olduğuna göre değerlendirilecek bir soru.

Paylaşımın amacı neden belirleyici?

Grubun yalnızca hız sınırı uyarısı mı yaptığı, yoksa aranan kişilerin ya da kaçak yük taşıyan araçların polis noktalarından kaçmasına mı yardım ettiği, dosyanın yönünü belirler. İkinci ihtimalde, işlenen bir suçun failinin yakalanmasını zorlaştıran kişiyi cezalandıran TCK 283'teki suçluyu kayırma hükmü gibi ağır sonuçlar gündeme gelebilir. Böyle bir iddianın varlığı, soruşturma belgeleriyle ortaya konmadıkça kabul edilemez; şu ana kadar basına yansıyan haberlerde bu yönde somut bir bilgi yer almıyor.

Gözaltına alınan kişiler masumiyet karinesinden yararlanır. Gözaltı bir suçlama değil, soruşturmanın ilk aşamasıdır. Savcılık delilleri değerlendirerek kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir, şüphelileri serbest bırakabilir ya da adli kontrol veya tutuklama talep edebilir.

Sürücüler ne yapmalı?

Bir mesajlaşma grubunun üyesi olmak tek başına suç değildir; ceza sorumluluğu kişiseldir ve herkes kendi paylaşımından sorumludur. Benzer bir soruşturmada ifadeye çağrılan kişi, CMK uyarınca avukat yardımından yararlanma ve susma hakkına sahiptir. Telefonuna el konulursa bu işleme karşı sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir. Elektronik delillerin nasıl değerlendirildiğine dair benzer bir dosyayı bahis SMS'i soruşturmasıyla ilgili yazımızda ele almıştık.

Hukuken en güvenli yol, uyarı paylaşmak yerine hız sınırına uymak. Radar cezasına itiraz hakkı ise ayrı bir yol olarak duruyor: tebliğden itibaren sulh ceza hâkimliğine başvurulabiliyor.