Kültür Varlıkları Başvuru ve Hizmet Bedelleri Yönetmeliği Yayımlandı

Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında Bakanlığa yapılacak başvurular ile sunulacak hizmetler karşılığında alınacak bedellerin usul ve esaslarını belirleyen yönetmeliği 27 Ekim 2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete'de yayımladı. Yönetmelik, Kanun'un ek 9 uncu maddesine dayanıyor. Bedellerin hangi hizmetler için, nasıl güncellenerek ve ne zaman tahsil edileceğini düzenliyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın yeni yönetmeliği neyi düzenliyor?

Yönetmelik, kültür varlıklarının korunması, yaşatılması, geliştirilmesi, belgelenmesi, araştırılması, planlanması, yönetimi ve denetlenmesiyle ilgili iş, işlem ve hizmetler için Bakanlığa yapılacak başvuruların bedel esaslarını belirliyor. Düzenleme Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından çıkarıldı ve birinci maddesinde amacını bu çerçevede tanımlıyor. Bedellerin kendisi yönetmelikte değil, 2863 sayılı Kanun'a ekli (1) sayılı ücret tarifesinde yer alıyor.

Metne göre başvuru sahibi, Bakanlığa başvuruda bulunan gerçek veya tüzel kişi. "İlgili birim" ise Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile il kültür ve turizm müdürlüklerini, koruma bölge kurulu müdürlüklerini, rölöve ve anıtlar müdürlüklerini ve müze müdürlüklerini kapsıyor.

Yönetmelik hangi başvuruları kapsıyor, hangilerini dışarıda bırakıyor?

Yönetmelik, Bakanlığın yetkili olduğu her türlü belge talebini, itiraz ve yeniden değerlendirme başvurularını ve özel bir çalışma, araştırma ya da inceleme gerektiren talepleri kapsıyor. Bu hizmetler için ücret tarifesinde belirlenen bedeller, kültürel mirasın korunması amacıyla yürütülecek hizmetlerde kullanılacak.

Kapsamın dışında kalan bir grup da var: kamu kurum ve kuruluşlarınca hazırlanan her türlü plan, proje, yapım ve benzeri işler kapsamında yapılan talepler. Yani kamu kurumlarının bu tür işlerdeki talepleri yönetmeliğin bedel düzenlemesine girmiyor. Yönetmeliğin ikinci maddesi bu ayrımı açıkça yapıyor.

Kültür varlıkları hizmet bedelleri nasıl belirleniyor ve güncelleniyor?

Hizmet bedelleri ücret tarifesinde gösteriliyor ve tarifedeki tutarlar her yıl bir önceki yıla ilişkin yeniden değerleme oranında artırılıyor. Yönetmeliğin dördüncü maddesine göre bu oran, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298 inci maddesinin (B) fıkrası uyarınca tespit ve ilan edilen orandır. Artış takvim yılı başından geçerli olacak şekilde uygulanıyor.

Güncellenen tarife her yıl ocak ayında Bakanlığın internet sitesinde yayımlanacak. Başvuru yapacakların güncel tutarı Resmî Gazete'de değil, Bakanlığın sitesinde yayımlanan tarifeden takip etmesi gerekecek. Yönetmelik metninde somut bir bedel tutarı yer almıyor.

Hizmet bedeli ne zaman ve nasıl tahsil edilecek?

Hizmet bedeli, başvuru işleme alınmadan önce Bakanlıkça peşin olarak tahsil ediliyor. Bu, bedelin ödenmediği bir başvurunun işleme konmayacağı anlamına geliyor. Yönetmeliğin beşinci maddesi bu sıralamayı açıkça düzenliyor.

Tahsil edilen bedeller, taşınır ve taşınmaz kültürel mirasın korunması amacıyla yapılacak iş ve işlemlere ilişkin hizmetlerin yürütülmesinde kullanılmak üzere Kültür ve Turizm Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi bütçesine gelir kaydediliyor. Hesapta bulunan tutarlar, işletme tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde nemalandırılabiliyor.

Başvuru sahipleri için ne değişiyor ve sonraki adım ne?

Kültür varlıklarıyla ilgili belge, itiraz, yeniden değerlendirme ya da özel inceleme talebinde bulunacak gerçek ve tüzel kişiler, bedelin tahsil usulünü ve her yıl ocak ayında yayımlanan tarifeyi izlemek durumunda olacak. Ödeme başvurudan önce yapıldığı için başvuru öncesinde ilgili hizmetin güncel bedelinin öğrenilmesi süreci hızlandırabilir.

Bu haber, Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik metninin 1 ila 5 inci maddelerinin başındaki bölümüne dayanıyor. Metnin devamındaki hükümler, ücret tarifesindeki tutarlar ve yürürlük tarihi bu haberde yer almıyor. Bunlar için Resmî Gazete'deki yönetmelik metnine ve Bakanlığın ocak ayında yayımlayacağı tarifeye bakılması gerekiyor.