Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nde 3 Bent İptal: Ne Değişti?

Danıştay 10. Daire, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nin 15. maddesinin 1. fıkrasındaki (ı), (j) ve (k) bentlerini iptal etti. Bu bentler, internetten ve uzaktan yapılan bazı sözleşmelerde tüketicinin cayma hakkını kullanamayacağını öngörüyordu. Davayı Tüketiciler Birliği Derneği açmıştı. Haber 1 Eylül 2026'da yerel ve ulusal sitelerde yer aldı; mevzuat sistemindeki dipnota göre karar 6 Mayıs 2026 tarihlidir.

Haberde ne anlatılıyor?

Demirören Haber Ajansı'nın 1 Eylül 2026'da geçtiği haberde, Ticaret Bakanlığı tarafından Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmeliğin bazı hükümlerinin tüketicinin cayma hakkına zarar verdiği gerekçesiyle dava açıldığı belirtiliyor. Dava Danıştay Onuncu Dairesi'nde görüldü ve daire, 15. maddenin 1. fıkrasındaki üç bendi iptal etti. Haberin kaynağı ajans metni olduğundan, Habertürk Yerel Haberler ile aynı metni kullanan siteler birbirinden bağımsız teyit sayılmadı. Teyit, mevzuat.gov.tr'deki yönetmelik metninde bu üç bent için düşülen Danıştay kararı notuna dayanıyor.

İptal edilen üç bent neyi kapsıyordu?

Yönetmeliğin 15. maddesi, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça tüketicinin cayma hakkını kullanamayacağı sözleşmeleri sayıyor. İptal edilen bentler şunlardı:

• (ı) bendi: Karayolları Trafik Kanunu'na göre tescili zorunlu taşınırlara ve kayıt ya da tescil zorunluluğu bulunan insansız hava araçlarına ilişkin sözleşmeler.
• (j) bendi: Canlı müzayede şeklinde, açık artırma yoluyla yapılan sözleşmeler.
• (k) bendi: Tanıtma ve kullanma kılavuzunda satıcı ya da yetkili servis tarafından kurulum veya montajının yapılacağı belirtilen mallardan, kurulumu ya da montajı yapılanlara ilişkin sözleşmeler.

Mevzuat sistemindeki metinde her üç bent için de kararın Danıştay Onuncu Dairesi'nin 6 Mayıs 2026 tarihli, E.2022/5534 ve K.2026/2753 sayılı kararı olduğu belirtiliyor.

Dava süreci ve avukatın değerlendirmesi

Kayseri Gazeteciler Cemiyeti'nde konuşan bir avukat, sürecin başında kargo bedelinin tüketiciye yüklenmesine ilişkin bir hükmün geniş yankı uyandırdığını söyledi. Avukata göre dava sırasında yürütmeyi durdurma kararı alındı ve ilgili hükümler yönetmelikten çıkarıldı; cayma hakkını sınırlayan üç bent ise yürürlükte kalmıştı. Avukat bu bentlerin 6502 sayılı Kanun'un 48. maddesi ve Anayasa'nın 124. maddesi karşısında tüketicinin haklarını yönetmelikle daralttığını savundu. Kararın ardından bentlerin yönetmelikten kaldırıldığını belirterek "Vatana millete hayırlı olmasını temenni ederiz" dedi.

Kargo bedeline ilişkin anlatım konusunda bir uyarı gerekiyor. Haber, bu hükümlerin yürütmeyi durdurma sonrasında çıkarıldığını aktarıyor. Mevzuat kayıtlarında ise iade kargo sorumluluğunun kaldırılması 2025 tarihli bir değişikliğe ve 1 Ocak 2026 yürürlük tarihine bağlanıyor. İki anlatım arasındaki bu fark doğrulanamadı, bu nedenle kargo konusunda ayrıntıya girilmedi.

Hukuki çerçeve: cayma hakkı ve yönetmeliğin yeri

Mesafeli sözleşmelerin dayanağı 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 48. maddesidir. Kanun, tüketiciye on dört gün içinde gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayma hakkı tanır. Satıcının bu hakkı bildirmemesi hâlinde süre işlemez ve cayma süresi, normal sürenin bitiminden itibaren bir yıl sonra sona erer. Yönetmelik ise kanunun verdiği yetkiyle usul ve istisnaları ayrıntılandırır.

İdari düzenleyici işlemlerin iptali, hükmün geçmişe etkili biçimde ortadan kalkması anlamına gelir. Bu nedenle iptal edilen bentler, yönetmeliğin güncel metninde yer almıyor. Tüketici açısından sonuç, bu üç sözleşme türünde yönetmelikteki istisnanın artık dayanak olarak gösterilememesidir. Her sözleşmede cayma hakkının fiilen nasıl işleyeceği, kanunun kendi istisnalarına ve somut olayın koşullarına göre belirlenecektir. Bu konuda henüz yayımlanmış bir bakanlık açıklaması ya da yargı uygulaması bulunamadı.

İptal her ürünün iadesi anlamına gelmiyor

Karar, internetten alınan her ürünün koşulsuz iade edilebileceği sonucunu doğurmuyor. 15. maddedeki diğer istisnalar, örneğin kişiye özel üretilen mallara ve çabuk bozulan mallara ilişkin bentler, bu kararla iptal edilmedi ve yürürlükte duruyor. Ayrıca kanunun kendisinde sayılan istisnalar da geçerliliğini koruyor. İptal edilen bentler yalnızca motorlu taşıt benzeri tescilli taşınırlar, canlı müzayedeler ve kurulum ya da montajı yapılmış ürünlerle sınırlı.

Süreç bundan sonra nasıl işleyecek?

Araştırmada kararın kesinleşip kesinleşmediği, karar düzeltme başvurusu yapılıp yapılmadığı ve iptal kararının Resmî Gazete'de yayımlanıp yayımlanmadığı doğrulanamadı. Bu nedenle "kesinleşti" ya da "yeni düzenleme yürürlüğe girdi" denemez. Resmî Gazete yayımı ya da Ticaret Bakanlığı'nın yeni bir düzenlemesi olursa durum değişebilir. Cayma hakkını kullanmak isteyen tüketiciler, uyuşmazlık hâlinde tüketici hakem heyetine ya da tüketici mahkemesine başvurabilir; başvuru koşulları ve parasal sınırlar güncel mevzuattan kontrol edilmelidir.