Tarım Arazilerinin Korunması Yönetmeliğinde 5 Hektar Eşiği 2'ye İndi

Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik'te değişiklik yaptı. Değişiklik yönetmeliği 4 Ağustos 2026 tarihli ve 33330 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Metin, eski yönetmelik döneminde yapılan başvurulara ilişkin bir geçiş kuralı getiriyor ve Ek-1'deki bir ölçütte '5 hektar' ibaresini '2 hektar' yapıyor. Düzenleme yayımı tarihinde yürürlüğe girdi, ancak 4 Nisan 2026 tarihinden geçerli sayılacak.

Resmî Gazete'de ne yayımlandı?

Değişiklik, 4 Nisan 2026 tarihli ve 33214 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ana yönetmeliğe dokunuyor. Beş maddeden oluşan metin üç esaslı değişiklik içeriyor: yeni bir geçici madde, Ek-1'de bir eşik değişikliği ve Ek-10/B ile Ek-10/Ç'de düzenleme. Dördüncü madde yürürlüğü, beşinci madde yürütmeyi düzenliyor. Yürütme görevi Tarım ve Orman Bakanı'na ait.

Bu haber, 4 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete metnine dayanıyor. Aynı gün bazı haber siteleri de değişikliği, özellikle arazi büyüklüğü eşiği yönüyle aktardı.

Geçici madde: Eski başvurular hangi kurala tabi?

Ana yönetmeliğe eklenen geçici madde 1'e göre, yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce Bakanlık birimlerine yapılmış tarımsal amaçlı yapı ve tarım dışı kullanım başvuruları, yeni yönetmeliğin 24. maddesiyle yürürlükten kaldırılan Tarım Arazilerinin Korunması, Kullanılması ve Planlanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre değerlendirilecek.

Yani yeni kurallar yürürlüğe girmeden dosyası Bakanlık birimlerine ulaşmış başvuru sahipleri, eski mevzuatın ölçütleriyle değerlendirilecek. Başvurusunu yeni yönetmelikten sonra yapanlar ise yeni kurallara tabi olacak.

Ek-1'de '5 hektar' ibaresi '2 hektar' oldu

İkinci madde, Ek-1'in 'Tarımsal Amaçlı Yapıların Kriterleri' başlıklı bölümünün 6.1 numaralı maddesinde geçen '5 hektar' ibaresini '2 hektar' olarak değiştiriyor. Resmî metin bu maddenin hangi yapı türüne ilişkin olduğunu değişiklik metninde ayrıca belirtmiyor. Haber kaynakları düzenlemeyi genellikle bağ evi, hobi bahçesi ve bungalov gibi tarımsal yapılar için arazi büyüklüğü eşiğinin 50 dekardan 20 dekara indirilmesi biçiminde aktardı.

Dekar ve hektar arasındaki dönüşüm tek başına anlamlı: 1 hektar 10 dekar. Eşiğin düşmesi, daha küçük parsel sahiplerinin de bu kapsamdaki yapılar için başvuru yapabilmesi anlamına geliyor. Bu yorum haber kaynaklarının aktarımına dayanıyor. Başvuruda geçerli kriterlerin tamamı, ana yönetmeliğin Ek-1 metninde yer alıyor.

Sera düzenlemesi ayrı bir değişiklik

Paylaşımda sera eşiğinin 5 hektardan 2 hektara indiği yazılsa da değişiklik yönetmeliğinin resmî metninde sera için ayrıca belirtilmiş bir 2 hektar eşiği bulunmuyor. Üçüncü madde, Ek-10/B ve Ek-10/Ç'nin 'Tarımsal Yapılar' başlıklı birinci bölümlerini ekteki biçimde değiştiriyor. Aynı eklerin 'Tarımsal Entegre Tesisleri' başlıklı ikinci bölümlerinin (a) bendi ise 'Jeotermal Kaynaklı Teknolojik Sera Yatırımları' olarak yeniden düzenleniyor. Eklerin içeriği Resmî Gazete'de ayrı bir dosya olarak yayımlandığı için bu bölümlerdeki ayrıntılar ilgili ekin kendisinden okunmalı.

Hukuki çerçeve ve süreç

Yönetmeliğin dayanağı 3 Temmuz 2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu. Kanunun 13. maddesi, tarım arazilerinin amaç dışı kullanımını düzenliyor. Madde, tarımsal amaçlı yapılar için, projeye uyulması şartıyla, ihtiyaç duyulan miktarda tarım arazisinin valilik izniyle kullanılabileceğini öngörüyor. Valiliklerin kararlarına yapılan itirazlar ise Bakanlıkça karara bağlanıyor. Kanunun 14. maddesi büyük ova koruma alanlarını düzenliyor. Buralarda amaç dışı kullanım ancak sınırlı istisnalarla mümkün.

Haberlerde aktarıldığına göre yeni sistemde başvurular, TAD Portal (Tarım Arazileri Değerlendirme ve Bilgilendirme Sistemi) üzerinden il müdürlüklerine iletiliyor. İzinsiz yapılar için idari para cezası, yıkım, arazinin eski vasfına döndürülmesi ve izin iptali gibi yaptırımlar da mevzuatta yer alıyor. Bu yaptırımların süre ve miktar ayrıntıları ana yönetmeliğin ve kanunun güncel metninden doğrulanmalı. Hukuki süreç, başvurunun hangi tarihte yapıldığına göre farklı işleyecek.

Tarih ayrımı uygulamada soru doğurabilir

Dördüncü madde, yönetmeliğin yayımı tarihinde yürürlüğe girdiğini ama 4 Nisan 2026 tarihinden geçerli olduğunu söylüyor. Geçici madde ise 'yürürlüğe girdiği tarihten önce' yapılan başvurulardan söz ediyor. Haber kaynakları bu tarihi 4 Nisan 2026 olarak aktarıyor. Metin, bu iki ifadenin uygulamada nasıl birlikte okunacağını ayrıca açıklamıyor. Başvuru tarihi ile yeni yönetmeliğin yürürlük tarihi arasında kalan dosyalar için Bakanlığın ve il müdürlüklerinin uygulaması belirleyici olacak. Başvuru sahiplerinin dosyalarının hangi mevzuata göre değerlendirildiğini ilgili il müdürlüğünden öğrenmesi, bu belirsizliği gidermenin pratik yolu.

Bugün itibarıyla durum

Değişiklik yönetmeliği 4 Ağustos 2026 tarihinde yayımlandı. 23 Ekim 2026 itibarıyla yapılan taramada, bu düzenlemeyi değiştiren ya da iptal eden yeni bir düzenlemeye veya hakkında verilmiş bir iptal davası sonucuna rastlanmadı. Tarama sınırlı olduğundan bu bir kesin teyit sayılmamalı. Güncel metin için Resmî Gazete ve mevzuat.gov.tr esas alınmalı.