Distile Alkollü İçkiler Tebliği Yürürlüğe Girdi: Rakıda Neler Değişti?

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın hazırladığı Türk Gıda Kodeksi Distile Alkollü İçkiler Tebliği (No: 2026/18), 1 Ekim 2026 tarihli ve 33387 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Tebliğ, distile alkollü içkilerin üretiminden piyasaya arzına kadar uyulacak usul ve esasları yeniden belirliyor. Bu yazı, 24 Ekim 2026 itibarıyla düzenlemenin içeriğini ve işletmeler için doğurduğu sonuçları anlatıyor.

Distile Alkollü İçkiler Tebliği (2026/18) neyi düzenliyor?

Tebliğ, distile alkollü içkilerin tekniğine uygun ve hijyenik biçimde hazırlanması, işlenmesi, üretilmesi, depolanması, taşınması, muhafaza edilmesi ve piyasaya arzı için usul ve esasları belirliyor. Metin, 19/2/2020 tarihli ve 31044 sayılı Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği'ne dayanılarak hazırlandı. Amaç Madde 1'de, kapsam Madde 2'de, tanımlar Madde 4'te yer alıyor.

Kapsamın dışında bırakılan ürünler de var. Bira, taze üzüm şarabı, vermut ve elma ya da armut şarabı gibi fermente içkiler tebliğe alınmadı. Düzenleme yalnızca distile alkollü içkileri hedefliyor.

Milli Gazete'nin haberine göre bakanlık, düzenlemeyi AB mevzuatına uyum çerçevesinde hazırladı. Tebliğin AB mevzuatıyla hangi ölçüde birebir örtüştüğü bu haberde ayrıca incelenmedi; bu nedenle ifade gazetenin aktarımı olarak verilmektedir.

Tarımsal kökenli alkol zorunluluğu ve katkı yasağı kimleri etkiliyor?

Tarımsal kökenli alkol şartı, distile alkollü içki üreten tüm işletmeleri ilgilendiriyor. Üretimde kullanılan etil alkol ve distilatların tarımsal kökenli olması gerekiyor; sentetik ya da tarımsal olmayan alkol kullanımına izin verilmiyor.

Katkı kuralları ise ürün türüne göre değişiyor. Rakı ve geleneksel meyve likörlerinde renklendirici, tat verme amaçlı bileşen ve diğer katkı maddeleri kullanılamıyor. Bazı haberler bu listeye aroma maddesini de ekliyor. Diğer distile alkollü içkilerde ise ilgili gıda mevzuatına uygun olmak kaydıyla belirli katkı ve aroma maddelerinin kullanılabileceği bildiriliyor.

Etiket ve ambalaj kuralları nasıl değişti?

Etiketlerde artık “benzer”, “tip”, “stil”, “gibi” ve “aroma” gibi ifadelerle başka bir ürün kategorisinin adı çağrıştırılamayacak. Bir içkinin rakı, cin ya da votka gibi belirli bir kategoriye ait olduğu izlenimini bu sözcüklerle vermek yasaklanıyor. Karışım ürünlerde ise “Distile Alkollü İçki Karışımı” ibaresi kullanılacak.

Ambalaj tarafında da bir sınırlama getirildi. Distile alkollü içkiler, kurşun bazlı kapsül ya da folyo ile kaplanmış kapatma cihazlarıyla kapatılmış kaplarda satışa hazır tutulamayacak ve piyasaya sunulamayacak. Tebliğin 14. maddesi ambalajlamayı, gıda ile temas eden madde ve malzemelere ilişkin yönetmeliğe bağlıyor.

İşletmelere uyum için ne kadar süre tanındı?

Daha önce faaliyet gösteren gıda işletmecilerine uyum için 1 Temmuz 2027'ye kadar süre tanındı. Geçici maddeye göre bu tarihe kadar eski tebliğ hükümleri uygulanmaya devam edecek. Yeni kuruluşlar ise yürürlük tarihinden itibaren yeni kurallara tabi olacak.

Haberlere göre tebliğin yürürlüğe girmesinden önce piyasaya arz edilmiş ürünler 18 ay boyunca piyasada kalabilecek. Bu süreye ilişkin ayrıntı için tebliğin geçici hükümlerinin tam metnine bakmak gerekiyor.

Denetim ve numune alma süreci nasıl işleyecek?

Denetim, tebliğin kendi hükümlerine değil, Gıda ve Yem Resmi Kontrollerine Dair Yönetmeliğe göre yürüyor. Tebliğin 18. maddesi, numune almayı 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı bu yönetmeliğin esaslarına bağlıyor. Resmî kontrol yapılırken numune alma ve analiz süreçleri bu çerçevede işleyecek.

Tebliğin dayandığı yönetmeliğin üst çerçevesini 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu oluşturuyor. Tebliğe aykırılık hâlinde hangi idari yaptırımın uygulanacağı bu haberde ayrıca doğrulanmadığından yazılmamıştır.

Düzenleme bugün itibarıyla hangi aşamada?

Tebliğ, yayımının üzerinden 23 gün geçtikten sonra da yürürlükte. 24 Ekim 2026 itibarıyla yapılan aramalarda tebliğin yürürlükten kaldırıldığına, iptal edildiğine ya da değiştirildiğine dair bir habere rastlanmadı.

İşletmeler için bundan sonraki adım, 1 Temmuz 2027'ye kadar tarımsal kökenli alkol, katkı maddesi, etiket ve kapatma cihazı uygulamalarını gözden geçirmek. Tüketici açısından ise raflardaki ürünlerin etiketleri zamanla yeni ifade kurallarına göre değişecek. Uyum süresi dolmadan eski tebliğ hükümleri geçerli olduğu için değişim kademeli ilerleyecek.