Yargıtay: Ziynet Alacağı İçin Boşanmanın Kesinleşmesi Beklenmeyecek

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, boşanma davasıyla birlikte hükme bağlanan ziynet alacağının, boşanma hükmü kesinleşmeden ilamlı icra takibine konulabileceğine karar verdi. Karar 17 Ekim 2026'da çeşitli haber sitelerinde yer aldı. Daire, icra hukuk mahkemesinin ve Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin değerlendirmesini yerinde buldu.

Dosyada ne yaşandı?

Haberlere göre ilamlı icra takibi sürecinin başlangıcı, bir aile mahkemesinin ziynet alacağına ilişkin kararıdır. Aile Mahkemesi'nin kararının ardından alacaklı taraf, karşı taraf hakkında ilamlı icra takibi başlattı. Borçlu taraf İcra Hukuk Mahkemesi'ne başvurarak boşanma kararının henüz kesinleşmediğini ve boşanma ilamına bağlı alacakların da talep edilemeyeceğini ileri sürdü.

Mahkeme şikâyeti reddetti, karar istinaf incelemesinde de değişmedi. Dosya temyiz incelemesine gelince Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesi'nin kararını yerinde buldu. Takipte ziynet iadesinin yanında, bu konuda hükmedilen yargılama gideri ve vekâlet ücretinin tahsili de istenmişti. Daire, her ikisinin de kesinleşmeden icraya konulabileceği sonucuna vardı.

Yargıtay'ın gerekçesi

Karar metnine yansıyan gerekçe iki adımdan oluşuyor. İlk adımda, aile ve şahsın hukukuna ilişkin hükümlerin, bunların eki olan tazminat, vekâlet ücreti ve yargılama gideri hükümlerinin de kesinleşmeden takibe konu edilemeyeceği hatırlatılıyor. İkinci adımda ziynet alacağı bu gruptan ayrılıyor. Ziynet alacağına ilişkin kısım, tarafların kişisel ya da ailevi durumunda değişiklik yaratmıyor, ancak malvarlığını etkileyebiliyor ve boşanma ilamının eki olmayan, ondan bağımsız bir eda hükmü sayılıyor.

Dosyadaki ayrıntılar, hukuk sitelerinde yayımlanan 12. Hukuk Dairesi'nin 2025/8509 Esas, 2026/395 Karar sayılı kararıyla örtüşüyor. Bu karar metninde de aynı gerekçe yer alıyor. Kararın tarihi doğrulanamadı. Dairenin bu yöndeki görüşü ayrıca daha önceki bir kararında da (2022/12458 E., 2023/203 K.) görülüyor. Bu nedenle haber, dairenin yerleşik yaklaşımının yeniden gündeme gelmesi olarak okunabilir.

Hukuki çerçeve: HMK 350 ve İİK 36

Tartışmanın dayanağı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 350. maddesidir. Maddenin birinci fıkrasına göre istinaf yoluna başvurma kararın icrasını durdurmaz. İcra ve İflas Kanunu'nun 36. maddesi saklı tutulmuştur. İkinci fıkra ise bir istisna getirir: kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez.

Yani genel kural, ilk derece kararının istinaf aşamasında da icra edilebilmesidir. Boşanma hükmü gibi aile hukukuna ilişkin kararlar bu kuralın dışında kalır. Yargıtay'ın bu kararda yaptığı iş, ziynet alacağının hangi tarafta durduğunu belirlemektir. Daireye göre ziynet alacağı, bir kişinin diğerinden para ya da eşya istemesine dayanan sıradan bir eda hükmüdür. Bu yüzden istisna kapsamına girmez.

Uygulamada ne değişiyor?

Ortada bir kanun değişikliği yok. Değişen ya da pekişen şey, icra dairelerinde ve icra hukuk mahkemelerinde karşılaşılan itirazlara verilen yanıttır. Boşanma davası istinafta ya da temyizde beklerken, ziynet alacağı hükmü lehine olan taraf, kesinleşme şerhi aramadan icra dairesine başvurabilecek. Karşı taraf ise "boşanma kesinleşmedi" itirazıyla takibi tek başına durduramayacak.

Sınır da net: aynı ilamdaki boşanma hükmü, bunun eki sayılan tazminat, vekâlet ücreti ve yargılama giderleri kesinleşmeden icraya konulamaz. Ziynet dışındaki kalemler için de kesinleşme beklenir. Yargıtay daire kararları kanun gibi bağlayıcı değildir. Yine de alt mahkemeler, özellikle aynı daire tarafından tekrarlanan bir yaklaşımı uygulamada genellikle dikkate alır.

Alacaklı ve borçlu ne yapabilir?

Alacaklı taraf, ilamın hüküm fıkrasında ziynet iadesine ya da bedeline ilişkin kısmın ayrı ve açık yazıldığından emin olmalıdır. Hüküm kalemleri birbirine karışmışsa icra dairesi ya da icra mahkemesi takibin hangi kısmının kesinleşme istediğini tartışabilir. Takipte yalnızca kesinleşmeden icra edilebilen kalemler istenirse itiraz riski azalır.

Borçlu taraf açısından yol kapanmış değil. Kesinleşmeden icraya konulmaması gereken bir alacak için takip yapıldığını düşünen borçlu, icra mahkemesine şikâyette bulunabilir. Bu şikâyet kamu düzenine ilişkin sayıldığı için süresiz olabilir. Dosyada da şikâyetin niteliği itibarıyla süresiz şikâyete tabi olduğu belirtiliyor.

Ziynet alacağı yönünden şikâyet sonuç vermese bile, ilama karşı istinaf veya temyize başvuran borçlu İİK 36. madde yoluna gidebilir. Bu madde uyarınca borçlu, hükmolunan para ya da eşyanın depo edildiğini ispatlar veya icra mahkemesince kabul edilecek rehin ya da banka kefaleti gösterirse icranın geri bırakılması için icra müdürü tarafından kendisine uygun bir süre verilir. Bu süre içinde icra mahkemesinden geri bırakma kararı alınır. Teminatın akıbeti sonuca bağlıdır: başvurunun esastan reddi ya da hükmün onanması hâlinde teminata konu para, alacaklının istemiyle ödenir. Teminatın türü ve tutarı konusunda icra mahkemesinin takdiri belirleyicidir.

Süreç bundan sonra nasıl işler?

Karar, uyuşmazlık için son aşamayı temsil eder. İcra takibi, istinaf ya da temyizdeki boşanma davasından ayrı yürür. Boşanma davasının sonucu ziynet hükmünü etkilerse, yani üst mahkeme ziynet kısmını bozar ya da kaldırırsa, ödenen tutarların iadesi gündeme gelir. İİK'nın icranın iadesine ilişkin hükümleri bu aşamada devreye girer. Bu nedenle tarafların, hangi kalemin hangi aşamada olduğunu avukatları aracılığıyla düzenli izlemeleri yerinde olur.

Okurlar için bir uyarı: Haberlerde adı geçen karar belirli bir dosyanın sonucudur. Kendi dosyanızda ilamın içeriği, hüküm kalemlerinin ayrımı ve kanun yolunun durumu sonucu değiştirebilir.