AYM Başkanlığı Seçimi Nasıl Yapılacak? Süreç 22 Ekim'de Başlıyor

Anayasa Mahkemesi Başkanlığı için seçim süreci 22 Ekim 2026'da başlıyor. Başkan Kadir Özkaya'nın görev süresinin 22 Aralık 2026'da dolacağı belirtiliyor. Seçim, üyelerin gizli oyuyla Genel Kurulda yapılacak ve seçilen kişi dört yıl görev yapacak.

Ne açıklandı?

BirGün Gazetesi, 21 Ekim 2026 günü Anayasa Mahkemesi Başkanlığı seçiminde sürecin başladığını duyurdu. Anadolu Ajansı (AA) ve NTV ise aynı gün yayımladıkları haberlerde sürecin ertesi gün, yani 22 Ekim'de başlayacağını aktardı. Haberlerde 'bugün' ve 'yarın' ifadeleri arasındaki bu fark, aynı takvime işaret ediyor: Başkanlık seçimi için işlem 22 Ekim itibarıyla gündeme alınıyor.

Haberlere göre Başkan Özkaya'nın yeniden aday olması mümkün değil. Ancak Özkaya, seçimde oy kullanabilecek. Mahkemenin diğer üyeleri ise başkan adayı olabilecek. Seçimin yapılacağı Genel Kurul toplantısının tarihi, saati ve yeri hakkında Anayasa Mahkemesinin yayımladığı bir duyuruya ulaşılamadı. Bu bilgiler henüz kamuoyuyla paylaşılmış görünmüyor.

Hukuki dayanak: Anayasa ve 6216 sayılı Kanun

Anayasa'nın 146. maddesi Anayasa Mahkemesinin yapısını ve Başkan ile başkanvekillerinin seçimini düzenliyor. Ayrıntılar 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun 12. maddesinde yer alıyor. Buna göre seçim, Mahkeme üyeleri arasından, gizli oyla ve üye tam sayısının salt çoğunluğuyla, dört yıl için yapılıyor. Mahkeme 15 üyeden oluştuğu için bu sayı 8 oluyor.

Kanun, başkanvekillerinin seçimini de aynı çerçevede ele alıyor. Başkanlık seçimi yalnızca bir kişinin belirlenmesi anlamına gelmiyor, Mahkemenin idari yönetiminin de yeni dönemde şekillenmesine yol açıyor.

İçtüzüğe göre takvim nasıl işliyor?

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğüne göre seçim, görev süresinin biteceği tarihten önceki iki ay içinde Başkan tarafından gündeme alınıyor. Özkaya'nın görev süresinin 22 Aralık 2026'da dolacağı bilgisi dikkate alındığında, 22 Ekim tarihi bu iki aylık dönemin başlangıcına denk geliyor.

İçtüzük, seçimin yerinin, gününün ve saatinin üyelere en az yedi gün önce yazılı olarak bildirilmesini şart koşuyor. Seçim işlerini de Başkan yürütüyor. Yani Genel Kurul toplantısı, bildirim süresi dolmadan yapılamaz. Bildirim yapıldığında seçim tarihi de netleşecek.

Oylama nasıl yürüyecek?

Genel Kurulda yapılacak oylamada 15 üyeden en az 8'inin oyunu alan aday Başkanlığa seçilmiş olacak. Hiçbir aday gerekli çoğunluğa ulaşamazsa seçime devam ediliyor. Oylama gizli yapıldığı için üyelerin tercihleri açıklanmıyor, yalnızca sonuç duyuruluyor.

Kanun hükmü uyarınca seçilenlerin ad ve soyadları Resmî Gazete'de yayımlanıyor. Başkanlık görevinin başlangıcı bu sürecin tamamlanmasına bağlı olarak belirleniyor.

2024'teki seçim örnek oluyor

Önceki seçim, bu sürecin işleyişini gösteren bir örnek sunuyor. Zühtü Arslan'ın görev süresinin dolmasından iki ay önce, 20 Şubat 2024'te seçim süreci başlamıştı. Seçim 21 Mart 2024'te yapıldı ve Kadir Özkaya, 15 üyenin 9'unun oyunu alarak Başkan seçildi. Özkaya göreve 20 Nisan 2024'te başladı. Bu bilgiler Anayasa Mahkemesinin resmî duyurusunda ve Özkaya'nın öz geçmiş sayfasında yer alıyor. 2024'teki takvime göre seçim, sürecin başlamasından yaklaşık bir ay sonra yapılmıştı. Bu yılın takvimi için ise henüz resmî bir tarih açıklanmadı.

Bundan sonra ne olacak?

Sürecin sonraki adımları şöyle sıralanıyor:

• Seçimin yer, gün ve saati en az yedi gün önce üyelere yazılı olarak bildirilecek.
• Genel Kurul gizli oylamayla toplanacak.
• 15 üyeden en az 8'inin oyunu alan aday dört yıl için Başkan seçilecek.
• Çoğunluk sağlanamazsa oylamaya devam edilecek.
• Seçilenlerin ad ve soyadları Resmî Gazete'de yayımlanacak.

Seçimin hukuki işleyişi kanun ve İçtüzükle belirlendiği için sürecin takip edilmesi gereken kaynağı Anayasa Mahkemesinin kendi duyuruları olacak. Genel Kurul toplantısına ilişkin tarih, saat ve yer bilgisi bu kaynaktan yayımlandığında netleşecek.