AYM: Van Valiliğinin Uzatılan Eylem Yasakları Toplantı Hürriyetini İhlal Etti

Anayasa Mahkemesi, Van Valiliği'nin 2019'da il genelinde ilan ettiği ve defalarca uzattığı eylem ve etkinlik yasaklarının, Anayasa'nın 34. maddesinde güvence altına alınan toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkını ihlal ettiğine hükmetti. Kararın gerekçesi bugünkü Resmî Gazete'de yayımlandı.

Bireysel başvuru, Van Barosu yönetim kurulu üyesi Mahmut Kaçan tarafından yapıldı. Van Valiliği, 28 Mayıs 2019'da spor müsabakalarına ilişkin kutlamalar dışında il genelindeki tüm eylem ve etkinlikleri 15 gün süreyle yasaklamış; yasak 2019 boyunca defalarca uzatılmıştı. Valilik, kamu düzeninin korunması, suçların önlenmesi ve şiddetin engellenmesi gerekçelerine dayanmıştı. İlde Kasım 2016'dan bu yana süren kısıtlamalar, 24 Temmuz 2022'de kısmen gevşetilmişti.

"Somut ve yakın tehlike gösterilemedi"

Yüksek Mahkeme, oy çokluğuyla verdiği 8 Ocak 2026 tarihli kararda, idarenin yasağı haklı kılacak somut ve yakın bir kamu düzeni tehlikesini ortaya koyamadığını, daha hafif tedbirlerin neden yeterli olmayacağını açıklamadığını belirtti. Kararda, yasakların tekrar tekrar uzatılması hâlinde ilk gerekçelerin neden hâlâ geçerli olduğunun ayrıntılı biçimde gösterilmesi gerektiği; idare mahkemesinin de yasakların süreklilik kazandığı iddiasını yeterince incelemediği vurgulandı.

Altı üye karşı oy kullandı

Recai Akyel, İrfan Fidan, Muhterem İnce, Yılmaz Akçil, Ömer Çınar ve Metin Kıratlı ihlal bulunmadığı görüşüyle karşı oy kullandı. Karşı oyda, başvurucunun engellenen somut bir etkinlik ortaya koymadığı ve yasağın güvenlik değerlendirmelerine dayalı, ölçülü bir tedbir olduğu ifade edildi.

Mahkeme, başvurucuya 50 bin lira net manevi tazminat ödenmesine ve dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Van 2. İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine hükmetti. Karar, valiliklerin genel nitelikli ve süreli eylem yasaklarında gerekçe yükümlülüğüne ilişkin önemli bir içtihat olarak değerlendiriliyor.