Katı Yakıtların Kontrolü Yönetmeliği Ne Değişti? QR Kodlu Torba 2028

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın hazırladığı Hava Kalitesinin Korunması Amacıyla Katı Yakıtların Kontrolü Yönetmeliği, 16 Eylül 2026 tarihli ve 33372 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Yönetmelik kömür, petrol koku ve katı biyoyakıtın piyasaya arzından kullanımına ve denetimine kadar uzanan süreci düzenliyor. Yakıt satıcılarını, dağıtıcıları, ısınmada katı yakıt kullanan vatandaşları ve yerel idareleri ilgilendiriyor.

Resmî Gazete'de ne yayımlandı?

Resmî Gazete'nin 16 Eylül 2026 tarihli sayısı, yönetmeliği Yürütme ve İdare Bölümü'nde yayımladı. Haber, bu yayına ve ona dayanan haber kuruluşlarının aktarımlarına dayanıyor. Kaynak olarak başvurulan bir yerel haber sitesinin sayfası yönetmeliğin ayrıntılarını vermiyor, yalnızca başlığını anıyor. Madde içerikleri, yönetmelik metnine dayanan haber sitelerinden derlendi. Yönetmeliğin mevzuat.gov.tr üzerindeki tam metni bu çalışmada açılıp karşılaştırılamadı. Bu yüzden belirli madde numaralarına yer verilmiyor.

Aynı gün yayımlanan ayrı bir düzenleme de konunun parçası. Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde yapılan değişiklikle, o yönetmelikteki katı yakıtlara ilişkin bir dizi madde ile dört ek yürürlükten kaldırıldı. Katı yakıtlar artık kendi yönetmeliğinde düzenleniyor. Başka bir deyişle, yıllardır ısınma kaynaklı kirlilik yönetmeliğinin içinde duran katı yakıt hükümleri ayrı ve daha ayrıntılı bir metne taşındı.

Yönetmelik neyi kapsıyor?

Yönetmelik, ithal ve yerli katı yakıtların özelliklerini, belgelendirilmesini, depolanmasını, taşınmasını, piyasaya arzını, kullanımını ve denetimini kapsıyor. Kapsamda kömür, petrol koku ve katı biyoyakıt bulunuyor. Dayanak olarak 2872 sayılı Çevre Kanunu ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin ilgili maddeleri gösteriliyor. Yani düzenleme, Çevre Kanunu'nun verdiği yetkiye dayanan bir ikincil mevzuat niteliğinde.

Belge ve kayıt düzeni nasıl işleyecek?

Yönetmeliğe göre izin ve uygunluk belgeleri ile satış izin belgesi, Bakanlığın Hava Emisyon Yönetim (HEY) Portalı'ndaki Katı Yakıt Modülü (KYM) üzerinden yürütülecek. Daha önce süresiz verilen belgelerin yenilenerek belirli sürelerle geçerli hale getirileceği aktarılıyor. Yakıtların uygunluk belgesi, satış izin belgesi ve dağıtıcı belgesi olmadan piyasaya arz edilmesi yasaklandı.

Haberlere göre satıcıların, sattıkları yakıtın miktarını ve yakıtın kullanılacağı mahalle, ilçe ve il bilgisini KYM'ye işlemesi gerekiyor. Bu kayıt, hangi yakıtın hangi bölgede kullanıldığının izlenmesini sağlayacak. Kayıt süresi gibi ayrıntılar için yönetmeliğin resmî metnine bakmak gerekiyor.

Takvim: 2028 ve 2030 tarihleri

Yönetmelik yayımı tarihinde, yani 16 Eylül 2026'da yürürlüğe girdi. İki hüküm ise ileri tarihe bırakıldı:

• Isınma amaçlı yakıt torbalarında QR kodlu renk uygulamasına ilişkin hükümler 1 Haziran 2028'de yürürlüğe girecek.
• Katı biyoyakıt kullanan tesislerde, otomatik yakıt beslemeli, sekonder hava beslemeli ve en az yüzde 95 verimli toz arıtım sistemine uyumsuz yakma sistemlerinin kullanımına 1 Haziran 2030'a kadar izin verilecek.

Bu tarihler, sektöre ve tesislere uyum için süre tanıyor. Torbalı yakıt satanların ambalaj ve etiketleme düzenini 2028'e kadar yeni kurala göre hazırlaması gerekecek. Biyoyakıt tesislerinin ise yakma sistemlerini 2030 sonrasına bırakmadan yenilemesi beklenecek.

Yaptırım ve usul: uyulmazsa ne olur?

Haber metinlerine göre gerekli izin ve belgeler alınmadan faaliyet gösterenler hakkında 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun idari yaptırım hükümleri uygulanacak. İzinsiz faaliyet, uygunsuz yakıt satışı, durdurulan yakıtın satışına devam edilmesi, yakıtların kurallara aykırı karıştırılması ile depolama ve taşıma kurallarına aykırılık için idari yaptırım öngörülüyor. Hangi fiile hangi yaptırımın bağlandığı yönetmelik ve kanun metninden ayrıca kontrol edilmeli. Bu haberde ceza tutarı ve madde numarası verilmiyor, çünkü bunlar resmî metinden doğrulanamadı.

İdari yaptırım kararları, kanunda öngörülen başvuru yollarına tabidir. Yönetmeliğin kendisine karşı da, yetkili idare mahkemesinde ya da Danıştay'da iptal davası açılması mümkündür. Bu çalışmada yönetmeliğe ilişkin bir iptal davasına ya da mahkeme kararına rastlanmadı. Haberin yazıldığı 22 Ekim 2026 itibarıyla yönetmeliğin değiştirildiğine veya iptal edildiğine dair bir bulgu da çıkmadı. Ancak güncel mevzuat taraması yapılmadığı için okurların, işlem yapmadan önce mevzuat.gov.tr'deki güncel metne bakması yerinde olur.

Okur ve sektör ne yapmalı?

Yakıt satıcıları ve dağıtıcılar için ilk iş, mevcut belgelerinin yenilenme takvimini öğrenmek ve HEY Portalı'ndaki KYM kaydını hazırlamak. Süresiz verilmiş belgelerin yenilenmesi gündemde olduğundan, il müdürlükleriyle iletişim kurmak işlemleri kolaylaştırabilir. Isınma için kömür alan vatandaşlar ise yakıtı belgeli ve kayıtlı satıcılardan temin ederek hem hukuka uygun hem de uygunluk belgeli ürün almış olur. Belgesiz satış yapan bir satıcıyı il müdürlüğüne bildirmek mümkündür.

Yönetmeliğin uygulaması, Bakanlık ve il müdürlüklerinin portal üzerinden yürüteceği belge ve denetim süreçlerine bağlı. Sonraki adımlar arasında belge yenilemeleri, 1 Haziran 2028'deki QR kodlu torba uygulaması ve 1 Haziran 2030'da dolacak geçiş süresi yer alıyor.