Rana Apartmanı Hatay İddianamesi Kabul Edildi: Tek Kişiye Dava Açıldı

Hatay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın Rana Apartmanı soruşturması, 6 Şubat 2023 depremlerinden yaklaşık 3 yıl 8 ay sonra, Ekim 2026'nın son günlerinde iddianameyle tamamlandı; ANKA'nın aktardığına göre Hatay 4. Ağır Ceza Mahkemesi iddianameyi kabul etti. Antakya'daki apartmanın yıkılmasıyla 35 kişi hayatını kaybetmişti. Konuya ilişkin resmî bir başsavcılık açıklaması bulunmuyor; bilgiler haber kuruluşlarının aktardığı iddianame içeriğine dayanıyor ve hiçbir kişi hakkında kesinleşmiş bir hüküm yok.

Rana Apartmanı iddianamesinde neler yer alıyor?

İddianame, Hatay Cumhuriyet Başsavcılığı Deprem Suçları Soruşturma Bürosu'nun yürüttüğü soruşturmayı kapatıyor. Hatay'ın Antakya ilçesi Kışla Saray Mahallesi'ndeki apartman, 6 Şubat 2023 depremlerinde yıkıldı. Can kaybı 35 olarak bildiriliyor ve bunların arasında 1 yaşında bir bebek de var.

BirGün ve ANKA'nın haberlerine göre iddianamede, binanın statik proje müellifi olan emekli bir inşaat mühendisi hakkında "bilinçli taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma" suçundan dava açıldı. İddianameye göre sanığın kolonların dar kenarlarında yönetmeliğe aykırı, hatalı bir tasarım yaptığı ve binanın bu nedenle yıkıldığı ileri sürülüyor. Haberlerde, imza incelemesinde imzaların bu kişiye ait olduğunun kesin olarak tespit edilemediği de aktarılıyor.

Statik proje müellifinin savunması ne yönde?

Haberlere göre mühendis, soruşturma sırasında Rana Apartmanı'nı hatırlamadığını, Hatay'da oturmadığını ve binanın statik projesini çizmediğini söyledi. Aynı aktarımlarda ikinci bilirkişi raporunu kabul etmediği, incelemenin 1975 Deprem Yönetmeliği'ne göre eksik yapıldığını savunduğu belirtiliyor. Bu ifadeler henüz mahkeme önünde değerlendirilmedi. Masumiyet karinesi gereği isnatlar, hüküm kurulana kadar iddia olarak kalır.

Belediye yapı kontrol sorumlularının dosyası neden ayrıldı?

Soruşturma sırasında alınan ikinci bilirkişi raporunda, yapıda görev alanlar ile belediye yapı kontrol birimi sorumlularının "asli kusurlu" olduğu kaydedilmiş. Aktarımlara göre başsavcılık, yapı kontrol sorumlularının kusurlu bulunduğunu, ancak kamu görevlisi oldukları için haklarında soruşturma izni istenmesi gerektiğini belirterek bu kişilere ilişkin ayrı bir soruşturma yürütülmesine karar verdi. Haberlere göre soruşturma izni henüz verilmedi.

Bu ayrım, deprem dosyalarında sıkça görülen bir usul sorununa işaret ediyor: Kamu görevlilerinin görevleri nedeniyle işledikleri iddia edilen suçlarda doğrudan iddianame düzenlenemiyor, önce izin süreci işliyor. Benzer bir deprem dosyası için Hatay'daki Rönesans Rezidans davasının genişletilmesine ilişkin haberimize de bakılabilir.

Soruşturma izni süreci 4483 sayılı Kanun'a göre nasıl işler?

Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında 4483 sayılı Kanun, kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlardan dolayı yargılanabilmesi için izin vermeye yetkili mercileri ve usulü düzenler (m.1). Kanun kapsamındaki suçlarda Cumhuriyet başsavcısı, ihbar ya da şikâyet aldığında delillerin tespiti dışında işlem yapmadan ön inceleme sürecini başlatır (m.4). Soruşturma izni kararı, Cumhuriyet başsavcılığına, hakkında inceleme yapılan kamu görevlisine ve varsa şikâyetçiye bildirilir (m.9).

İzin verilirse dosya görevli Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir ve kamu görevlileri hakkındaki soruşturma ayrı yürütülür. İzin verilmezse karara kanunda öngörülen süre içinde itiraz edilebilir. Hakkında inceleme yapılan kamu görevlisi izin verilmesine, başsavcılık ya da şikâyetçi ise verilmemesine karşı itiraz hakkına sahiptir. İtiraz süresi ve mercii bakımından ayrıntılar için mevzuat metnine bakmak gerekir.

İlk duruşma ne zaman görülecek?

İlk duruşma tarihi haberlerde çelişkili aktarılıyor. BirGün'ün paylaşımında ve haber başlığında "15 Ocak" yazıyor. ANKA'nın bazı yayınlarında 15 Ocak 2027 geçerken, aralarında Sondakika, Haberler.com, Toplumsal, MedyaHaber, Aydın Post, Onedio ve dokuz8HABER'in de bulunduğu çok sayıda sitede tarih 15 Şubat 2027 olarak veriliyor. BirGün'ün haber metnindeki alıntıda da 15 Şubat 2027 yer alıyor. Mahkemenin duruşma çağrısı ya da UYAP kaydı gibi resmî bir kaynakla doğrulanmadığı için kesin tarih verilmiyor.

Depremde anne ve babasını kaybeden avukat bir yakının, ilk duruşmanın depremin dördüncü yılından sonra görülmesine tepki gösterdiği aktarılıyor. Aynı kişi, sanık sayısının tek olmasını ve kamu görevlilerinin dosyadan ayrılmasını eleştirdi. Bu açıklamalar katılan tarafın görüşü olup mahkemece henüz değerlendirilmedi.

Yargılama bundan sonra nasıl ilerleyecek?

Ağır ceza mahkemesi iddianameyi kabul ettiğine göre dosya tensip aşamasına geçer; duruşma günü belirlenir ve sanığa çağrı kâğıdı çıkarılır. Duruşmada sanığın savunması alınır, bilirkişi raporları tartışılır, mağdur yakınları ve müşteki sıfatıyla katılma talep edenler dosyaya dâhil olur. Sanığın, bilirkişi raporuna itiraz etme ve yeni rapor isteme hakkı vardır. Mahkeme, bilinçli taksir nitelendirmesini ve kusur dağılımını delillere göre değerlendirecektir. Ceza miktarı ve hukuki nitelendirme bakımından Türk Ceza Kanunu'nun taksirli suçlara ve bilinçli taksire ilişkin hükümleri uygulanır; madde numaraları ve ceza aralıkları resmî mevzuat metninden doğrulanmadığı için burada verilmiyor.

Kamu görevlilerine ilişkin ayrı soruşturma ise soruşturma izni kararına bağlı. İzin çıkarsa ayrı bir iddianame düzenlenebilir ve iki dava ileride birleştirilebilir. Bu ihtimal haberlerde yer almıyor, yalnızca usulün genel işleyişidir.