RTÜK'ten Sözcü TV ve Koza TV'ye Fon Yayınları Nedeniyle Üst Sınırdan Ceza: Kanallar Hangi Yola Başvurabilir?

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), 16 Ekim 2026'da duyurulan kararıyla Sözcü TV ve Koza TV'ye fon soruşturmasıyla ilgili yayınları nedeniyle idari para cezası verdi. Medyascope ve haberler.com'un aktardığına göre iki kanala da kanunun izin verdiği en yüksek oran olan yüzde 3 uygulandı. Karar, aynı soruşturmada gazetecilerin gözaltına alındığı ve yayıncılık üzerindeki baskı tartışmasının büyüdüğü bir haftaya denk geldi.

Ne oldu?

Bianet, Diken, Cumhuriyet, Medyascope ve Karar'ın haberlerine göre RTÜK, iki kanalın son günlerde fon soruşturmasına ilişkin yaptığı yayınlarda yayın hizmeti ilkelerinin ihlal edildiğine karar verdi. Haberlerde cezanın üst sınırdan, yüzde 3 oranında verildiği ortak olarak yer alıyor. Hangi programın, hangi cümlenin ve hangi yayın ilkesinin esas alındığına ilişkin karar metnine yazının yayımlandığı saatte ulaşılamadı. Bu nedenle ihlalin dayandırıldığı ilkeyi ve programları burada sayamıyoruz; karar metni yayımlandığında yazıyı güncelleyeceğiz.

Fon soruşturması geniş bir dosya. Soruşturmanın suç tipleri ve haksız kazancın geri alınmasına dair tartışmayı ayrı yazımızda, aynı dosyada gazetecilere yönelik gözaltıları ise şu yazıda ele aldık.

Yüzde 3 ne demek?

RTÜK'ün yayın ilkesi ihlallerinde verdiği para cezası sabit bir tutar değil. 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'a göre ceza, yayıncı kuruluşun ihlalden önceki takvim yılına ait brüt ticari iletişim gelirleri (reklam, sponsorluk gibi gelirler) üzerinden yüzde olarak hesaplanıyor. Üst Kurul aralık içinde bir oran seçiyor; yüzde 3 bu aralığın tavanı. Dolayısıyla iki kanalın ödeyeceği tutar birbirinden farklı olacak ve her birinin geçen yılki reklam gelirine göre belirlenecek.

Oranın tavandan seçilmesi, Üst Kurul'un ihlali ağır gördüğü anlamına geliyor. Bu tercih ayrıca gerekçelendirilmek zorunda. Yargı denetiminde mahkemenin bakacağı noktalardan biri de bu olacak: Aralığın en üstünün neden seçildiği karar metninde somut olarak açıklanmış mı?

Kanallar ne yapabilir?

RTÜK'ün yaptırım kararı bir idari işlem ve idari yargının denetimine tabi.

• İptal davası: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesine göre idare mahkemelerinde dava açma süresi, kararın tebliğinden itibaren 60 gün.
• Yürütmenin durdurulması: Aynı Kanun'un 27. maddesine göre telafisi güç veya imkânsız zarar ve açık hukuka aykırılık birlikte varsa mahkeme kararın uygulanmasını dava sonuçlanana kadar durdurabilir.
• Bireysel başvuru: İdari yargı yolu tükendikten sonra, ifade ve basın özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'ne başvurulabilir. 6216 sayılı Kanun'un 47. maddesine göre başvuru süresi, yolun tüketildiği kararın öğrenilmesinden itibaren 30 gün.

Mahkeme önünde tartışılacak asıl soru, bir ceza soruşturmasını konu alan yayının sınırları olacak. Yayıncıların soruşturma hakkında haber yapması ve yorum getirmesi basın özgürlüğü kapsamında. Buna karşılık yayın hizmeti ilkeleri, suçluluğu bir yargı kararıyla sabit olmayan kişilerin suçlu gibi gösterilmemesini ve kişilik haklarına saygıyı da güvence altına alıyor. Mahkeme, ihlal sayılan sözlerin haber ve eleştiri sınırında kalıp kalmadığına ve verilen cezanın bu yayınla orantılı olup olmadığına bakacak.

Kanalların RTÜK geçmişi neden önemli?

RTÜK'ün yaptırım sisteminde ihlallerin tekrarı, para cezasının ötesinde program durdurma ve ağır hallerde yayın durdurmaya kadar giden daha ağır sonuçlara yol açabiliyor. Sözcü TV, Temmuz 2025'te 10 gün süreyle ekran karartma cezası almış, bu ay başında da bir tekzip kararı nedeniyle yaptırımla karşılaşmıştı. Bu geçmiş, bugünkü kararın kanal açısından yalnızca bir para cezasından ibaret kalmayabileceğini gösteriyor. Aynı gün yayıncılık alanında gündeme gelen bir başka dosyayı, Halk TV'ye kayyım atanmasına ilişkin yazımızda anlattık.

Bundan sonra ne olacak?

Karar kanallara tebliğ edildiğinde 60 günlük dava süresi işlemeye başlayacak. Kanalların karara yönelik açıklaması ve dava açıp açmayacakları henüz netleşmedi. RTÜK'ün gerekçeli kararı yayımlandığında hangi yayın ilkesinin esas alındığı ve oyların dağılımı da belli olacak.