Şarj Adaptörü ve USB-C Kablolarına Yeni Kurallar: Elinizdeki Şarj Aleti Ne Olacak, Üretici Neye Uyacak?

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, şarj adaptörleri, kablosuz şarj cihazları ve USB-C kablolar için yeni tasarım kuralları getirdi. "Harici Güç Kaynakları, Kablosuz Şarj Cihazları, Kablosuz Şarj Pedleri, Genel Kullanım Amaçlı Taşınabilir Bataryalar İçin Batarya Şarj Cihazları ve USB Tip-C Kabloları ile İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gerekliliklerine Dair Tebliğ (2025/2052/AB) (SGM-2026/7)" 16 Ekim 2026 tarihli ve 33402 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Kuralların büyük bölümü 14 Aralık 2028'de uygulanmaya başlayacak.

Hangi ürünleri kapsıyor?

Tebliğ; telefon, tablet ve dizüstü bilgisayar gibi cihazların harici güç kaynaklarını (adaptörlerini), kablosuz şarj cihazları ve pedlerini, genel kullanım amaçlı taşınabilir bataryalar için batarya şarj cihazlarını ve iki ucunda da USB Tip-C konektörü bulunan kabloları kapsıyor. Kesintisiz güç kaynakları, bazı tıbbi cihazların güç üniteleri ve otonom cihazların kendi kendine şarj olduğu istasyonlar kapsam dışında bırakıldı. Muhatap, bu ürünleri piyasaya arz eden veya hizmete sunan gerçek ve tüzel kişiler, yani üreticiler ve ithalatçılar.

Hukuki dayanak

Tebliğ, 4 Şubat 2022 tarihli ve 5187 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmelik'e dayanıyor ve Avrupa Birliği'nin 2025/2052 sayılı düzenlemesini iç hukuka aktarıyor. Bu tür teknik düzenlemelerin piyasa gözetimi ve denetimi 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu çerçevesinde yapılıyor. Kanun, teknik düzenlemeye uygun olmayan ürünler için piyasaya arzın durdurulması, toplatma ve idari para cezası gibi yaptırımlar öngörüyor.

Neler zorunlu olacak?

Yeni kuralların üç ana ayağı var. Birincisi enerji verimliliği: Adaptörlerin boşta çalışırken çektiği güç ve farklı yük seviyelerindeki verimi için üst sınırlar konuluyor. Örneğin 49 vata kadar çıkış gücü olan tek gerilimli adaptörlerde yüksüz güç tüketimi 0,075 vatı geçemeyecek. İkincisi birlikte çalışabilirlik: Kapsamdaki adaptörlerde en az bir USB-C veya USB Power Delivery çıkışı bulunacak, çıkış kablosu sabit olmayacak ve tek adaptörün farklı marka ve cihazları şarj edebilmesi hedefleniyor. Üçüncüsü tüketiciye bilgi: İki ucu USB-C olan kabloların konektör uçlarına taşıyabildikleri en yüksek gücü gösteren "60W" veya "240W" ibaresi basılacak. Uyumlu adaptörler de ortak şarj logosunu taşıyacak.

Üreticiler ayrıca ürün bilgilerini, son ürünün piyasaya arzından sonra en az 10 yıl boyunca internet üzerinden erişilebilir tutmak zorunda olacak. Bu bilgiler arasında model tanımı, giriş ve çıkış değerleri, verim ve yüksüz güç tüketimi bulunuyor.

Takvim

Tüketiciyi nasıl etkiliyor?

Düzenleme kullanıcıya bir yükümlülük getirmiyor. Elinizdeki adaptör ve kabloları kullanmaya devam edebilirsiniz; kurallar yeni piyasaya sürülecek ürünlere uygulanıyor. 2028 sonrasında satın alınan ürünlerde kablonun hangi gücü taşıdığını üzerindeki işaretten görmek mümkün olacak. Bu bilgi, satın alınan ürünün vaat edilen niteliği taşıyıp taşımadığını ispatlamayı da kolaylaştıracak. Ürün etiketindeki ya da üzerindeki değeri karşılamayan bir kablo veya adaptör, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 8. maddesi anlamında ayıplı mal sayılır ve tüketici 11. maddedeki seçimlik haklarını kullanabilir.

Telefonlardaki USB-C girişiyle karıştırılmamalı

Bu tebliğ adaptör ve kablolarla ilgili. Telefon, tablet ya da kulaklık gibi cihazların kendisinde USB-C şarj girişi bulunması zorunluluğu ise telsiz ekipmanları mevzuatının konusu ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun alanında. BTK bu konuda Telsiz Ekipmanları Yönetmeliği'nde değişiklik taslağını Şubat 2024'te kamuoyu görüşüne açmıştı. İki düzenleme birlikte okunduğunda hedef aynı: Cihaz tarafında ortak giriş, adaptör tarafında ortak çıkış ve daha az elektronik atık.